CHỨNG

CHỨNG XUNG NHÂN HƯ SUY

I Khái niệm

Chứng Xung Nhâm hư Suy là chỉ hai mạch Xung Nhâm hư suy dẫn đến cơ năng sinh thực bị suy thoái xuất hiện một số chứng trạng; Phát sinh hư suy phần nhiều do hậũ thiên Xung Nhâm tổn thương hoặc tiên thiên Xung Nhâm chưa đày đủ là những nhân, tố gây nên bệnh.

Chứng Xung Nhâm hư suy gặp khá nhiều trong tật bệnh thuộc Phụ khoa, biểu hiện cụ thể là: hành kinh muộn (xụt)i hành kinh lượng ít, bê kinh, không thụ thai v.v... r

Chứng này thường gặp trong các bệnh Nguyệt kỉnh hậu kỳ, Nguyệt kinh quá thiểu, Bế Kinh, Bất dựng.

Cần chẩn đoán phân biệt với chứng Xung Nhâm không bền.

Phân tích

Xung Nhâm có quan hệ mật thiết với tạng Thận, ví dụ như Thượng cổ thiên chân luận sách Tố Vấn viết: "Con gái 7 tuổi Thận khí thịnh, răng đổi tóc dài, 14 tuổi thì thiên Quí đến, Nhâm mạch thàng, Thái xung mạch thịnh, kinh nguyệt đúng kỳ ra, cho nên có con”. Kỳ bệnh luận sách Tố Vấn viết: "Bào lạc ràng buộc với Thận". Vì Xung mạch và Nhâm mạch gốc đều từ tạng Thận, cho nên chứng Xung Nhâm hư suỵ trên lâm sàng đều cđ những biểu hiện Thận hư, cđ thể chia hai loại:

Một loại là biểu hiện lâm sàng chỉ mạch Nhâm mới bị bệnh,

ví dụ, như tuổi quá muộn mới hành kinh làn đàu, kinh nguyệt kéo dài, lượng ít sắc nhạt, bế kinh, không khả năng thụ thai, hoặc hay sẩy thai, thậm chí béo mập, nhiều lông, phù thũng, bí sữa v.v...

Một loại chủ yếu là chứng trạng toàn thân ví dụ như thờ ơ về sinh lý, lưng gối yếu mỏi, váng đầu ù tai, lưỡi nhạt rêu trắng, mạch Tràm Tế hoặc Trầm Trì.

Vì mức độ Thận hư khác nhau, cho nên chúng Xung Nhâm hu suy biểu hiện chứng trạng chủ ỵếu cũng chia ra nặng và nhẹ. Thuộc loại nhẹ chứng trạng đầu tiên thường hay gặp ỉà kinh nguyệt thấy muộn (xụt) hoặc kinh nguyệt lượng ít, nếu vì dùng dầng chữa khồng kịp thời hoặc điều trị không thỏa đảng dẫn đến Xung Nhâm suy kiệt, có thể phát triển thành Bế kinh. Thuộc loại nặng cũng có thể đầu tiên phát bệnh Bế kinh. Mà trong bệnh Bất dựng (không thụ thai) thì phần nhiều cùng phát sinh các chứng trạng như nói ở trên.

Kinh nguyệt ra muộn lấy chu kỳ thời kỳ cuối kéo dài là chứng chủ yếu. Kinh nguyệt quá ít lấy lượng kinh ra ít ỏi là chứng chủ yếu. Bế kinh lấy nguyệt kinh không thàng là chứng chủ yếu hoặc có kiêm sắc mặt xạm xỉnh, hoặc mặt nổi tàn nhang vàng xậm, hoặc cđ các chứng béo mập, nhiều lông, phù thũng, trào sữa, lông tóc rụng v.v...

Chứng kinh nguyệt quá ít phần nhiều xuất hiện trong quá trình diễn biến kinh nguyệt quá muộn hướng đến Bế kinh.

Chứng Bế kinh trải qua điều trị, nếu như lại hành kinh lần nữa thì thường chuyển biến thành kinh nguyệt muộn hoặc thành chứng lượng kinh quá ít.

Nếu Bế kinh quá kéo dài là nđi lên Xụng Nhâm suy kiệt, thường khiến cho âm dương trong co thể mất thăng bàng mà có nhiều biốn chứng như sốt dữ dội, vã mồ hôi, sợ lạnh, hồi hộp, tinh tự khỗng Ổn định, dễ kích động, tinh thần căng thẳng, mất ngủ, choáng váng, tai ù, mỏi mệt, đau cơ thể v.v...

Những chứng bệnh nói trên, điều trị đều lấy điều bổ Xung Nhâm làm chính, dừng bài Đương qui địa hoàng ẩm (Cảnh Nhạc toàn thư) gia vị. Nếu người bệnh thuộc thể trạng đàm thực thì có kiêm chứng béo mập, nhiều lỏng, phù thũng, loại đàm này ỉà do Thận hư không thể hun hốc được tân dịch gây nên, điều trị nên theo phép bổ ThẠn hóa đàm, dùng bài Lộc giác sương ẩm (Trung y chứng trạng giám biệt chán đoán học).

Những phép chữa nêu ỏ trên chỉ là phép tắc chung để điều trị ba chứng bệnh, nguyên nhân hình thành còn bao quát cả những nhẮn tố khác như Xung Nhâm khí trệ, Xung Nhâm ứ trở. Nhưng những chứng hậu ấy thường do nguyên nhản bên trong ỉà Thận khí bất túc, vì vậy chúng ta cần chú trọng vào phân tích chứng hậu mới có thể có nhận thức chính xác và đầy đủ về chứng Xung Nhâm hư suy.

Phát sinh chứng này còn có quan hệ tới những nhân tố tương ứng như tuổi tác, thể chẵt, khí hậu thời tiết và hoàn cảnh khu vực. Căn cứ vào những điều gặp trong lâm sàng, chúng này gặp nhiều ở phụ nữ tuổi thanh xuân, cư trú ở khu vực hàn đới hoặc phụ nữ làm việc ở ndi ÔĨ1 độ thấp, hơn nữa tỷ lệ phát bệnh về mùa Đông khá cao. Cho nên khi khám chữa chứng này cần nắm vững lứa tuổi và nhân tố biến hóa khí hậu, nhân nhân chế nghỉ, nhân thời chế nghỉ. Ngoài ra sau khi đẻ ra nhiều huyết dẫn đến Xung Nhâm đột ngột suy kiệt mà dẫn đến Bế kỉnh, càng nên điều trị kịp thời.

Chẩn đoán phân biệt

Chứng Xung Nhâm không bền với chứng Xung Nhâm hư

suy, cả hai đều là Hư chứng của tạng Thận, nguyên nhân bệnh phần nhiều do Thận tinh tiên thiên bât túc, Xung Nhâm chưa đầy đủ, hoặc do tảo hàn, sinh đẻ nhiều làn, phòng thát không điều độ dẫn đến Thận^khí hư suy. vì tinh khí tạng Thận bất túc, Can huyết không dồi dào, cho nên hai chứng này đều ctí thê’ xuất hiận các chứng thờ ơ sinh lý, lưng gối mềm yếu, váng đàu ù tai, ỉưỡi nhạt rêu tráng mạch Trầm Tế. Nhưng cơ chế bệnh hai chứng này khác nhau. Loại trên lây Thận khỉ bổt tức là chủ yếu, khí hư thì Xurig Nhâm khổng bền, kinh nguýệt mất sự co thát, cho nên phát sinh các chứng Kinh ngùyệt sớm, Kinh nguyệt quá nhiều, Băng lậu, Lậu thai, tiểu sản, ác lộ không dứt, đái hạ v.v... Loại sau lấy Thậii tinh bất túc là chủ yếu, tinh hư thỉ Xung Nham mát sự nuôi dương, huyết hải rỗng không, cho riêh phát sinh cốc chứng kỉnh nguyệt muộn, kinh nguyệt lượng ít, Bế kỉnh, Bất đựng, chất tiết dịch ở âm đạo giảm ít. Hai chứng, một chú trọng về Khí, một chú trọng về Tinh; điều trị nên có chỗ cói trọng. Nhưng tinh do khí sinh ra; Khí nhờ tinh mới biến hóa được, giữa hai loại này dựa vào nhau mà tồn tại, cđ mối hỗ căn chuyển hóa lẫn nhau. Cho nên Trương Cảnh Nhạc có nói: Khéo trị tinh có thể khiến cho sinh khí ở trong tinh; Khéo trị khí cđ thể khiến cho trong Khí sinh ra tinh... Đó là lời bàn có kinh nghiệm trong lâm sàng.

IV. Trích dấn y văn

Nhâm mạch hư, Thái xung mạch suy giảm, Thiẽn quí kiệt, địa đạo không thàng, cho nên cơ thể bại hoại mà không có con

(Thượng cổ thiên chăn luận - Tó Ván).

Có 36 loại bệnh của Phụ nữ, đều đo Xung Nhâm hao tổn gây nên (Phụ nhăn lương phương).

Thận khí toàn thịnh thỉ Xung Nhâm lưu thàng, kinh huyết dồi dào đúng kỳ hành kinh, trái lại là không thàng (Phụ nhân dại toàn lương phương).

Sở dĩ phụ nữ không có con Ịà do Xung Nhâm bất túc, Thận khí hư hàn vậy (Thánh tế tổng lục).

Có thai mà thai động không yên do Kinh Xung Nhâm bị hư, thụ thai không bền chác (Phụ nhăn dại toàn lương phương).

HỨA NHUẬN TAM

Xem tiếp >>

 

CHỨNG ÂM DỊCH KHUY TÔN

CHỨNG ÂM DƯƠNG ĐỀU HƯ

CHỨNG BÀNG QUANG HƯ HÀN

CHỨNG BÀNG QUANG THẤP NHIỆT

CHỨNG BÀO CUNG HƯ HÀN

CHỨNG BỆNH THANH ĐƯƠNG không THĂNG

CHỨNG CAN ÂM HƯ

CHỨNG CAN ĐƠM NHIỆT

CHỨNG CAN DƯƠNG HƯ

CHỨNG CAN DƯƠNG THƯƠNG CANG

CHỨNG CAN HỎA THƯỢNG VIÊM 

CHỨNG CAN HUYẾT HƯ

CHỨNG CAN HUYẾT Ứ Ở TRẺ

CHỨNG CAN KHÍ UẤT KẾT

CHỨNG CAN KINH THẬP NHIỆT

CHỨNG CAN PHONG NỘI ĐỘNG

CHỨNG CAN VỊ BẤT HÒA

CHỨNG ĐẠI TRƯỜNG HƯ HÀN

CHỨNG ĐẠI TRƯỜNG KẾT NHIỆT

CHỨNG ĐẠI TRƯỜNG TÂN KHUY

CHỨNG ĐẠI TRƯỜNG THẤP NHIỆT

CHỨNG ĐÀM HÓA QuẤY RỐI TÂM

CHỨNG ĐÀM KHÍ CẤU KẾT

CHỨNG ĐÀM NHIỆT ÚNG TẮC Ở PHẾ

CHỨNG ĐÀM NHIỆT VỊ LẤP TÂM KHIẾU Ở TRẺ

CHỨNG ĐÀM THẤP NGHẼN TRỞ Ở BÀO CUNG

CHỨNG ĐÀM Ứ CẤU KẾT

CHỨNG ĐỜM KHÍ HƯ

CHỨNG ĐỜM NHIỆT

CHỨNG ĐỜM UẤT ĐÀM QuẤY NHIỄU

CHỨNG DƯƠNG HƯ

CHỨNG DƯƠNG HƯ

CHỨNG HÀN ĐÀM 

CHỨNG HÀN ĐÀM NGĂN TRỞ PHẾ

CHỨNG HÀN TÀ NGƯNG ĐỌNG Ở BÀO CUNG

CHỨNG HÀN THẤP

CHỨNG HÀN THẤP

CHỨNG HÀ TRỆ CAN MẠCH

CHỨNG HUYẾT HÀN

CHỨNG HUYẾT HƯ

CHỨNG HUYẾT NHIỆT

CHỨNG HUYẾT THOÁT

CHỨNG HUYẾT THOÁT

CHỨNG HUYẾT Ứ

CHỨNG KHÍ ÂM ĐỀU HƯ

CHỨNG KHÍ BẾ

CHỨNG KHÍ BẾ

CHỨNG KHÍ HÃM

CHỨNG KHÍ HUYẾT ĐỀU HƯ

CHỨNG KHÍ NGHỊC

CHỨNG KHÍ THOÁT

CHỨNG MẠCH TẾ NGHẼN

CHỨNG NGUYÊN KHÍ HƯ YẾU Ở TRẺ EM

CHỨNG NHIỆT CÚC SINH PHONG Ở TRẺ EM

CHỨNG NHIỆT ĐÀM

CHỨNG NỘI NHIỆT BỐC MẠNH Ở TRẺ EM

CHỨNG PHẾ ÂM HƯ

CHỨNG PHẾ DƯƠNG HƯ

CHỨNG PHẾ KHÍ ÂM ĐỀU HƯ

CHỨNG PHẾ KHI HƯ

CHỨNG PHẾ KHIÍ HƯ YẾU Ở TRẺ EM

CHỨNG PHẾ KHÍ SUY TUYẾT

CHỨNG PHẾ NHIỆT QUÁ THỊNH Ở TRẺ EM

CHỨNG PHẾ THẬN ÂM HƯ

CHỨNG PHẾ TÝ THẬN DƯƠNG HƯ

CHỨNG PHONG ĐÀM

CHỨNG PHONG HÀN BỔ PHẦN BiỂU Ở TRẺ EM

CHỨNG PHÒNG HÀN PHẠM PHẾ

CHỨNG PHONG NHIỆT XÂM NHẬP Ở PHẾ

CHỨNG PHONG ÔN BỔ PHẦN BiỂU Ở TRẺ EM

CHỨNG SAU KHI ĐẺ BÀI HUYẾT XÔNG LÊN

CHỨNG TÂM ÂM HƯ

CHỨNG TÂM CAN HUYẾT HƯ

CHỨNG TÂM ĐỜM BẤT NINH

CHỨNG TÂM DƯƠNG HƯ

CHỨNG TÂM DƯƠNG THOÁT ĐỘT NGỘT

CHỨNG TÂM HỎA CAN THỊNH

CHỨNG TÂM HUYẾT HƯ

CHỨNG TÂM KHÍ HƯ

CHỨNG TÂM KHÍ HUYẾT ĐỀU HƯ

CHỨNG TÂM KINH THỰC NHIỆT Ở TRẺ EM

CHỨNG TÂM PHẾ KHÍ HƯ

CHỨNG TÂN DỊCH KHUY TÔN

CHƯNG TÁO BÓN

CHỨNG TÁO ĐÀM

CHỨNG PHẠM PHẾ

CHỨNG THAI HÀN

CHỨNG THAI NHIỆT

CHƯNG THẬN ÂM DƯƠNG ĐỀU HƯ

CHỨNG THẬN ÂM HƯ

CHỨNG THẬN DƯƠNG HƯ THỦY TRẦN LAN

CHỨNG THÀNH DƯƠNG không THĂNG

CHỨNG THẬN KHÍ HƯ

CHỨNG THẬN KHÍ HƯ YẾU Ở TRẺ EM

CHỨNG THẬN KHÍ không BỀN

CHỨNG THẬN KHÍ không NẠP

CHỨNG THẬN TINH BẤT TÚC

CHỨNG THẤP ĐÀM

CHỨNG THẤP Khàn

CHỨNG THẤP NHIỆT

CHỨNG THỰC THƯỜNG TỲ VỊ

CHỨNG THỦY ÂM Ứ ĐỌNG TRONG

CHỨNG THỦY HÀN SA PHẾ

CHỨNG THỦY KHÍ LANG TÂM

CHỨNG THỦY THẤP TRÀN LAN

CHỨNG TiỂU TRƯƠNG HƯ HÀN

CHỨNG TiỂU TRƯƠNG KHÍ TRỆ

CHỨNG TRỞ CAN không GIÁNG

CHỨNG TRỌC ÂM không GIÁNG

CHỨNG TÝ DƯƠNG HƯ

CHỨNG TÝ HƯ SINH PHONG Ở TRẺ EM

CHỨNG TÝ KHÍ HƯ 

CHỨNG TÝ không ThànG HUYẾT

CHỨNG TÝ PHẾ KHÍ HƯ

CHỨNG TÝ THẬN DƯƠNG HƯ

CHỨNG TỲ VỊ DƯƠNG HƯ

CHỨNG TỲ VỊ HƯ HÀN Ở TRẺ EM

CHỨNG TỲ VỊ HƯ YẾU Ở TRẺ EM

CHỨNG TỲ VỊ THẤP NHIỆT

CHỨNG TỲ VỊ THỰC TRỆ Ở TRẺ EM

CHỨNG VỊ ÂM HƯ

CHỨNG VỊ CƯỜNG TỲ NHƯỢC

CHỨNG VỊ HÀN

CHỨNG VỊ HÒA THƯỢNG VIÊM Ở TRẺ EM

CHỨNG VỊ KHÍ HƯ

CHỨNG VỊ KHÍ PHƯƠNG NGHỊCH

CHỨNG VỊ NHIỆT

CHỨNG VỌNG ÂM

CHỨNG VỌNG DƯƠNG

CHƯNG VỌNG DƯƠNG

CHỨNG XUNG NHÂM không BÊN

CHƯNG XUNG NHÂM NHIỆT CHỨNG

CHƯNG XUNG NHÂM Ứ THẤP NGƯNG TRỆ 

CHỨNG XUNG NHÂM Ứ TRỞ

CHỨNG XUNG NHÂM HƯ SUY 

HỘI CHỨNG BỆNH ÂM HƯ

HỘI CHỨNG BỆNH BĂNG HUYẾT

HỘI CHỨNG BỆNH DƯƠNG HƯ

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT THẬN

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT HƯ

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT NHIỆT

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT TÁO

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT Ứ

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ HÃM

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ HƯ

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ NGHỊCH

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ THOÁT

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ TRỆ

HỘI CHỨNG BỆNH TÂM KHÍ ÂM ĐỀU HƯ

HỘI CHỨNG XUNG NHÂM Ứ TRỞ

Bài viết đã được đăng ký bản quyền (DMCA). Nếu copy nội dung hãy để lại link về bài gốc như một sự tri ân với tác giả. Xin cảm ơn!

Thông tin trên Website :

www.thaythuoccuaban.com chỉ có tính chất tham khảo. Người xem không được dựa vào để tự chữa bệnh.

. Địa chỉ: Số 482 lô 22C Đường Lê Hồng Phong, Đông Khê, Ngô Quyền, Hải Phòng. GP : 197GCN HNY SYTH