Chứng can huyết ứ trệ

Khái niệm.

Chứng Can huyết ứ trệ là chỉ Gan khí mất sự sơ tiết, khí uất lâu ngày dẫn đến chứng hậu huyết phận bị ứ trệ.

Biểu hiện lâm sàng chủ yếu là sắc mật xanh xạm không tươi, dưới sườn có hòn khối và đau, kèm theo các chứng trướng bụng, mỏi mệt, kém ăn, chất lưỡi đỏ tối, ven lưỡi có nốt ứ huyết, rêu lưỡi trắng, mạch Huyền.

Chứng Can huyết ủ trệ thường gặp trong các bệnh Hiệp thống, Hoàng đản, Tích tụ, Can trước, Cổ trướng.

Cần chuẩn đoán phân biệt với các chựng vị quản ứ huyết, chứng dương minh ứ huyết.

Phân tích

Chứng Can huyết ứ gặp trong nhiều loại bệnh tật, có biểu hiện, lâm sàng khác nhau, phải phân tích, cho rõ ràng.

(Kim Qui yếu lược tâm điển), thuộc lọai Can uất mà ử, liên lụy đến Phế gây nên; điều trị nên hành khí tán trệ hoạt huyết, cho uống Toàn phúc hoa thăng (Kim Quỹ yếu lược) gia Hợp hoan, Bá tử nhân, Tý qua lạc.

Trong bệnh Tích tụ xuất hiện chứng Can huyết ứ trệ, phần nhiều có chứng trạng dưới sườn có hòn cục, mềm mà không rắn, hòn cục cố định không di chuyển, vừa trướng vừa đau, rêu lưỡi mỏng, mạch Huyền, v.v... nguyên nhân bệnh do Can uất khí trệ, tiếp theo là huyết ứ lâu ngày không tan, kết tụ thành hòn cục gây nên bệnh, điều trị theo pháp lý khí hoạt huyết tiêu tích, cho uống bài Kim linh tử tán (Tố Ván bệnh ca bảo mệnh tập) hợp với bài Thất tiếu tán (Cục phương) gia Thanh bì, Trần bì, Tam lãng, Nga truật v.v...

Chứng Can hũyết ứ trệ xuất hiện trong bệnh Cổ trướng, phần nhiều có các chứng trạng sắc mặt đen xạm, bụng to và rán đày, bụng nổi gân xanh, chân tay gầy còm, nặng hơn thì suyễn thở không nằm được, đại tiểu tiện không dễ dàng, chất lưỡi tía tối, mạch Tràm Huyền v.v... nguyên nhân bệnh do khí trệ huyết ứ, sau đó là nước ứ đọng, nước và ứ cấu kết mà thành bệnh, điều trị nên trì thấp tiêu đày, hoạt huyết trục thủy nếu là dương hư thì kèm theo thuốc ôn dương, có thể chọn dùng bài Quế chi khứ Thược dược gia Ma Tân Phụ tử thang (Kim Qui yếu lược) hợp với Cách hạ trục ứ thang (Ỵ lâm cải thác) gia giảm. Nếu là âm hư thì kèm theo thuốc dưỡng âm, chọn dùng Đào hồng tứ vật thang (Cục phương) hợp với bài Sơ tạc ẩm tử (Tế sinh phương) gia giảm.

Chuẩn đoán phân biệt

Chứng vị quản ứ huyết với chứng Can huyết ứ trệ: Can là Quyết âm, là tạng chứa huyết. Vị thuộc Dương minh là Phủ nhiều khí và nhiều huyết, cả hai phát bệnh đều dễ dàng từ khí phận mà vào huyết phận, nhất là biểu hiện chứng ứ huyết. Chứng vị quản ứ huyết lâm sàng phần nhiều có đặc điểm Vị quản đau cố định, đau như đùi đảm hoặc như dao cất, hoặc thấy thổ ra huyết đen tía, đại tiện phân đen như mực, chất lưỡi tía tối, mạch Tế Sắc. Chứng Can huyết ứ trệ lâm sàng có chứng trạng chủ yếu như đau sườn có hòn khối. Vị trí phát bệnh, triệu chứng bệnh đều khác nhau. Nếu Can bệnh phạm vị cũng có thế cùng xuất hiện chứng huyết ứ

Chứng Dương minh ứ huyết với chứng Can huyết ứ trệ: Cả hai chứng đều có biểu hiện Hoàng đản và ứ huyết

Nói theo nguyên nhân và cơ chế bệnh, chứng Dương minh ứ huyết mà gặp ở bệnh Hoàng đản, nguyên nhân chính là do ôn nhiệt, vì nhiệt mà ứ, phần nhiều gặp trong ngoại cảm nhiệt bệnh. Chứng Can huyết ứ trệ tuy củng có Hoàng đản, nhưng nguyên nhân chính là do u, tif ủ mà sinh nhiệt lại kiêm Thấp hun đốt mà phát Hoàng, phần nhiêu gặp trong Nữ lao đản hoặc Can bệnh

Thời kỳ cuối.

Bàn theo biểu hiện lâm sàng, Dương minh ứ huyết mà thấy Hoàng đản là do thấp nhiệt uất át nung náu mà ứ trệ ở lý, bệnh do khí phận và cả ộ Huỵết phận, nghiêng về Thực chứng, có đặc điểm là mầu vàng tươi sáng như quít chín, tiểu tiện không lợi, bụng hơi đầy, phát sốt. Chứng Can huyết ứ trệ mà thấy Hoàng đản lá do ứ mà đến nỗi thấp nhiệt nung nấu uất át lại kiêm cả chứng hậu Cân Thận hư, cho nên có đặc điểm là trên trán đen xạm, hoàng đản có màu tối xẫm, đại tiện phân đen có lúc nhão. Cả hai tuy đều có chứng trạng Hoàng đản nhưng căn cứ vào các phương diện màu vàng tối hay sáng, nhị tiện có thông lợi hay không, bệnh trình mới cũ dài ngày hay ngắn ngày... để chuẩn đoán phân biệt.

Trích dẫn y văn

Sườn đau như bị đau, nơi đau cố định, ấn vào đau tăng, mạch Huyền Sác hoặc Trầm Sác phàn nhiều do ... ứ tích ở dưới sườn, da dẻ ở nơi đau có vệt xanh tía, nên lấy trục ứ làm chính, uống Phục nguyên hoạt huyết thang, trong phương có Sài hồ là thuốc dẫn kinh chứ không phải là mục đích sơ Can hoặc có thể dùng gia vị Tam thất tán (Hiếp thống - Trung y lâm chửng bị yếu).

Can lạc bị ngưng ứ thì Hiếp thống, đề phòng nổi giận và mất huyết (Hiếp thống - Lâm chửng chỉ nam y án).

Xem tiếp >>

 

CHỨNG ÂM DỊCH KHUY TÔN

CHỨNG ÂM DƯƠNG ĐỀU HƯ

CHỨNG BÀNG QUANG HƯ HÀN

CHỨNG BÀNG QUANG THẤP NHIỆT

CHỨNG BÀO CUNG HƯ HÀN

CHỨNG BỆNH THANH ĐƯƠNG không THĂNG

CHỨNG CAN ÂM HƯ

CHỨNG CAN ĐƠM NHIỆT

CHỨNG CAN DƯƠNG HƯ

CHỨNG CAN DƯƠNG THƯƠNG CANG

CHỨNG CAN HỎA THƯỢNG VIÊM 

CHỨNG CAN HUYẾT HƯ

CHỨNG CAN HUYẾT Ứ Ở TRẺ

CHỨNG CAN KHÍ UẤT KẾT

CHỨNG CAN KINH THẬP NHIỆT

CHỨNG CAN PHONG NỘI ĐỘNG

CHỨNG CAN VỊ BẤT HÒA

CHỨNG ĐẠI TRƯỜNG HƯ HÀN

CHỨNG ĐẠI TRƯỜNG KẾT NHIỆT

CHỨNG ĐẠI TRƯỜNG TÂN KHUY

CHỨNG ĐẠI TRƯỜNG THẤP NHIỆT

CHỨNG ĐÀM HÓA QuẤY RỐI TÂM

CHỨNG ĐÀM KHÍ CẤU KẾT

CHỨNG ĐÀM NHIỆT ÚNG TẮC Ở PHẾ

CHỨNG ĐÀM NHIỆT VỊ LẤP TÂM KHIẾU Ở TRẺ

CHỨNG ĐÀM THẤP NGHẼN TRỞ Ở BÀO CUNG

CHỨNG ĐÀM Ứ CẤU KẾT

CHỨNG ĐỜM KHÍ HƯ

CHỨNG ĐỜM NHIỆT

CHỨNG ĐỜM UẤT ĐÀM QuẤY NHIỄU

CHỨNG DƯƠNG HƯ

CHỨNG DƯƠNG HƯ

CHỨNG HÀN ĐÀM 

CHỨNG HÀN ĐÀM NGĂN TRỞ PHẾ

CHỨNG HÀN TÀ NGƯNG ĐỌNG Ở BÀO CUNG

CHỨNG HÀN THẤP

CHỨNG HÀN THẤP

CHỨNG HÀ TRỆ CAN MẠCH

CHỨNG HUYẾT HÀN

CHỨNG HUYẾT HƯ

CHỨNG HUYẾT NHIỆT

CHỨNG HUYẾT THOÁT

CHỨNG HUYẾT THOÁT

CHỨNG HUYẾT Ứ

CHỨNG KHÍ ÂM ĐỀU HƯ

CHỨNG KHÍ BẾ

CHỨNG KHÍ BẾ

CHỨNG KHÍ HÃM

CHỨNG KHÍ HUYẾT ĐỀU HƯ

CHỨNG KHÍ NGHỊC

CHỨNG KHÍ THOÁT

CHỨNG MẠCH TẾ NGHẼN

CHỨNG NGUYÊN KHÍ HƯ YẾU Ở TRẺ EM

CHỨNG NHIỆT CÚC SINH PHONG Ở TRẺ EM

CHỨNG NHIỆT ĐÀM

CHỨNG NỘI NHIỆT BỐC MẠNH Ở TRẺ EM

CHỨNG PHẾ ÂM HƯ

CHỨNG PHẾ DƯƠNG HƯ

CHỨNG PHẾ KHÍ ÂM ĐỀU HƯ

CHỨNG PHẾ KHI HƯ

CHỨNG PHẾ KHIÍ HƯ YẾU Ở TRẺ EM

CHỨNG PHẾ KHÍ SUY TUYẾT

CHỨNG PHẾ NHIỆT QUÁ THỊNH Ở TRẺ EM

CHỨNG PHẾ THẬN ÂM HƯ

CHỨNG PHẾ TÝ THẬN DƯƠNG HƯ

CHỨNG PHONG ĐÀM

CHỨNG PHONG HÀN BỔ PHẦN BiỂU Ở TRẺ EM

CHỨNG PHÒNG HÀN PHẠM PHẾ

CHỨNG PHONG NHIỆT XÂM NHẬP Ở PHẾ

CHỨNG PHONG ÔN BỔ PHẦN BiỂU Ở TRẺ EM

CHỨNG SAU KHI ĐẺ BÀI HUYẾT XÔNG LÊN

CHỨNG TÂM ÂM HƯ

CHỨNG TÂM CAN HUYẾT HƯ

CHỨNG TÂM ĐỜM BẤT NINH

CHỨNG TÂM DƯƠNG HƯ

CHỨNG TÂM DƯƠNG THOÁT ĐỘT NGỘT

CHỨNG TÂM HỎA CAN THỊNH

CHỨNG TÂM HUYẾT HƯ

CHỨNG TÂM KHÍ HƯ

CHỨNG TÂM KHÍ HUYẾT ĐỀU HƯ

CHỨNG TÂM KINH THỰC NHIỆT Ở TRẺ EM

CHỨNG TÂM PHẾ KHÍ HƯ

CHỨNG TÂN DỊCH KHUY TÔN

CHƯNG TÁO BÓN

CHỨNG TÁO ĐÀM

CHỨNG PHẠM PHẾ

CHỨNG THAI HÀN

CHỨNG THAI NHIỆT

CHƯNG THẬN ÂM DƯƠNG ĐỀU HƯ

CHỨNG THẬN ÂM HƯ

CHỨNG THẬN DƯƠNG HƯ THỦY TRẦN LAN

CHỨNG THÀNH DƯƠNG không THĂNG

CHỨNG THẬN KHÍ HƯ

CHỨNG THẬN KHÍ HƯ YẾU Ở TRẺ EM

CHỨNG THẬN KHÍ không BỀN

CHỨNG THẬN KHÍ không NẠP

CHỨNG THẬN TINH BẤT TÚC

CHỨNG THẤP ĐÀM

CHỨNG THẤP Khàn

CHỨNG THẤP NHIỆT

CHỨNG THỰC THƯỜNG TỲ VỊ

CHỨNG THỦY ÂM Ứ ĐỌNG TRONG

CHỨNG THỦY HÀN SA PHẾ

CHỨNG THỦY KHÍ LANG TÂM

CHỨNG THỦY THẤP TRÀN LAN

CHỨNG TiỂU TRƯƠNG HƯ HÀN

CHỨNG TiỂU TRƯƠNG KHÍ TRỆ

CHỨNG TRỞ CAN không GIÁNG

CHỨNG TRỌC ÂM không GIÁNG

CHỨNG TÝ DƯƠNG HƯ

CHỨNG TÝ HƯ SINH PHONG Ở TRẺ EM

CHỨNG TÝ KHÍ HƯ 

CHỨNG TÝ không ThànG HUYẾT

CHỨNG TÝ PHẾ KHÍ HƯ

CHỨNG TÝ THẬN DƯƠNG HƯ

CHỨNG TỲ VỊ DƯƠNG HƯ

CHỨNG TỲ VỊ HƯ HÀN Ở TRẺ EM

CHỨNG TỲ VỊ HƯ YẾU Ở TRẺ EM

CHỨNG TỲ VỊ THẤP NHIỆT

CHỨNG TỲ VỊ THỰC TRỆ Ở TRẺ EM

CHỨNG VỊ ÂM HƯ

CHỨNG VỊ CƯỜNG TỲ NHƯỢC

CHỨNG VỊ HÀN

CHỨNG VỊ HÒA THƯỢNG VIÊM Ở TRẺ EM

CHỨNG VỊ KHÍ HƯ

CHỨNG VỊ KHÍ PHƯƠNG NGHỊCH

CHỨNG VỊ NHIỆT

CHỨNG VỌNG ÂM

CHỨNG VỌNG DƯƠNG

CHƯNG VỌNG DƯƠNG

CHỨNG XUNG NHÂM không BÊN

CHƯNG XUNG NHÂM NHIỆT CHỨNG

CHƯNG XUNG NHÂM Ứ THẤP NGƯNG TRỆ 

CHỨNG XUNG NHÂM Ứ TRỞ

CHỨNG XUNG NHÂM HƯ SUY 

HỘI CHỨNG BỆNH ÂM HƯ

HỘI CHỨNG BỆNH BĂNG HUYẾT

HỘI CHỨNG BỆNH DƯƠNG HƯ

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT THẬN

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT HƯ

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT NHIỆT

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT TÁO

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT Ứ

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ HÃM

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ HƯ

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ NGHỊCH

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ THOÁT

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ TRỆ

HỘI CHỨNG BỆNH TÂM KHÍ ÂM ĐỀU HƯ

HỘI CHỨNG XUNG NHÂM Ứ TRỞ

Bài viết đã được đăng ký bản quyền (DMCA). Nếu copy nội dung hãy để lại link về bài gốc như một sự tri ân với tác giả. Xin cảm ơn!

Thông tin trên Website :

www.thaythuoccuaban.com chỉ có tính chất tham khảo. Người xem không được dựa vào để tự chữa bệnh.

. Địa chỉ: Số 482 lô 22C Đường Lê Hồng Phong, Đông Khê, Ngô Quyền, Hải Phòng. GP : 197GCN HNY SYTH