CHỨNG THỰC THƯƠNG TỲ VỊ

CHỨNG THỰC THƯƠNG TỲ VỊ

Khái niệm

Chứng thực thương Tỳ VỊ là tên gọi chung cho việc ản uống khồng điều độ xuất hiện tình trạng đồ ăn nghẽn trệ ở trong, sự thu nạp tiéú htía ở Tỳ Vị mất bình thường, sự thang giáng mát chức nãng; Phần nhiều do no đổi thất thường, hoặc ăn quá độ thức sổng lạnh, chất d&u mỡ không sạch làm tổn thương Tỳ VỊ gây nên bệnh.

Biểu hiện lâm sàng chù yếụ là Vị quản trướng đầy và đau, cự án, nôn mửa thức hôi chua, ợ hơi chán ăn hoặc sôi bụng đau bụng, đi tả ra hôi như trứng ung hoặc táo bdn, rêu lưỡi dày nhớt, mạch Hoạt hoặc Huyền Hoạt.

Chứng này thường gặp trong các bệnh "Vị thrtng", "Ẩu thổ", "Tiết tả".

- Cần chẩn đoán phân biệt với "chứng Tỳ Vị dương hư", và "chứng Can Vị bất hoà".

Phân tích

Chứng thực thương Tỳ VỊ trong bệnh Vị thống biểu hiện chủ yếu là vùng VỊ quản trướng đầy, cự án, ợ hơi, nuốt chua, hoặc nôn mửa ra đồ ân không tiêu, sau khi mửa thì giảm đau. Bệnh phần nhiều do no đói thất thường, ăn bừa đồ béo ngọt, thực trệ khổng hóa được, sự thụ nạp và tiêu hda của Tỳ VỊ thất thường gây nên. Thiên VỊ quản thống sách Y học chinh truyền nói: "Lý do gây nên bệnh, đa sổ là buông thả cái miệng và cái bụng, ham ãn đồ cay, chua, hay uống nóng, uống rượu và các thức nóng, lại ăn luốn các thúc sống lạnh, đến nỗi sáng bị thương, tối tổn hại, tích luỹ ngày tháng gây nên đau VỊ quản"; Điều trị nên theo phép tiêu thực đạo trệ, cho uống Bảo hòa hoàn (Đan Khê tăm pháp) gia giảm.

- Chứng nà^ xuất hiện trong bệnh Ẩu thổ, biểu hiện chủ yếu là nôn mửa ra đồ hăng chua, ân vào thì đau tăng, sau khi mửa thì d| chịu, kèm theo chứng vùng bụng trướng đầy rạo rực, đại tiện lỏng loãng rất hôi hoặc bí kết; bệnh phần nhiều do ăn quá độ thức sống lạnh, dầu mỡ, thức ăn không sạch, làm cho thực trệ không tiêu hóa được, Vị khí nghịch lên; Điều trị nên tiêu thực đạo trệ, hòa VỊ giáng nghịch, dùng bài Bảo hòa hoàn (Dan Khê tâm pháp) hợp với Nhị trần thang (Hòa tẽ cục phương) gia giảm.

- Chứng thực thương Tỳ Vị xuất hiện trong bệnh Tiết tả biểu hiện chủ yếu là: sôi bụng, đau bụng, phân đi tả ra mùi rất hôi, sau khi tả được thì giảm đau, Vị quản khtí chịu, ợ hơi trưâng đầy, không muốn ăn uống, rêu lưỡi cáu bẩn hoặc dày nhớt, bệnh phần nhiều do ân uống quá liều lượng hoặc ăn nhiều thức sổng lạnh không sạch, làm chò Tỹ Vị thăng giáng không điều hòa, mất chức năng truyền đạo gây nên. Thiên Tiết tả sách Cành Nhạc toàn thư viết: "Ăn uống không điều độ, nằm ngồi thất thường làm cho Tỳ VỊ bị tổn hại, thì thủy phản lại thành thấp, cốc khí phản lại thành trệ, khí của chất tinh hoa không chuyển hóa đến nỗi kết hợp với chất bẩn dồn xuống mà thành chứng tả lỵ"; Điều trị theo phép tiêu thực đạo trệ, cho uống Bảo hòa hoàn gia Mộc hương, Chỉ thực, Bạch truật, Xa tiền tử... Kiêm có chứng đại tiện hậu trọng, bài tiết khó khăn, có thể cho uống Chỉ thực đạo trệ hoàn (Nội ngoại thương biện hoặc luận) gia giảm.Chứng thực thương Tỳ Vị đa số là bệnh mới mắc, điều trị kịp thời cổ thể khỏi lígay. Nếu chính khí vốn sụy kém, điều trị không thích đáng, bệnh tình cđ thể từ thực chuyển sang hư hoặc trong hư kiêm thực; Trong quá trình diễn biến bệnh cơ có thể xuất hiện hẫf tỉnh huống: Một là thực trệ nghẽn trở ỏ trong, sự thăng giáng của Tỳ VỊ không điều hòa, hôn! mửa và tiết tả xuất hiện cùng một lúc; Nếu bệnh kéo dài ngày tân dịch thất thoát dẫn đến Tỳ Vị hư nhược, hễ ăn uống nhiều một chút là muốn nôn, muốn tả ngay, ân không thấy ngon, khát nước mà khôiìg muốn uống, sắc mặt kélĩi tươi, mỏi mệt yếu sức, chân táy không ấm, chất lưỡi nhạt, mạch Tế Nhược... Đây là thuộc về chứng Tỳ VỊ hư hàn. Hai ià đồ ân uống tích ở Tỳ VỊ, bệnh kéo dài thì thổ úng mộc uất, khí cơ nghền trệ, ứ huyết kết ở trong, đường lạc của VỊ bị tổn hại, xuất hiện triệu chứng đau VỊ quản, đau có nơi cố định như dùi đâm; nặng hơn thì mửa ra máu hoặc đại tiện ra máu, chát lưỡi tía tổi, mạch Sắc, bệnh tình càng nặng.

III Chẩn đoán phân biệt:

- Chúng Tỳ dương hư với chứng Thực thương Tỳ VỊ: Cả hai chứng đều là bệnh ở Tỳ Vị, biểu hiện lâm sàng cũng có chỗ giồng nhau, nhưng cũng có chỗ khác nhau nhất định. Chứng Tỳ Vị dương hư cđ thể từ chứng Tỳ VỊ khí hư phát triển nên, cũng cđ khi do phú bẩm bất túc, ân quá nhiều đồ sống lạnh hoặc hàn tà xâm phạm vào trong, trung dương bị trở ngại, dương hư thì sinh hàn, mất chức nãng vận hóa, gây nên bệnh. Chính khí hư lại cảm nhiễm hàn tà, tình thế bệnh từ từ, triệu chứng xuất hiện trên lâm sàng tất cả đều là hiện tượng hư hàn. Bụng đau âm ỉ ưa ấm, ưa xoa bóp, gặp lạnh thì đau tăng lúc đđi lại càng đau,'đại tiện lỏng loãng hoậc tả hạ ra nước trong hoặc ra đò ăn khổng tiêu, miệng nhạt mà không khát; nặng hơn thì chân tay không ấm, chân tay mình mẩy phù thũng, chất lưỡi nhạt và non bệu, rêu lưỡi trắng trơn mạch Trầm Tế hoặc Trì Nhược là thuộc chứng hư hàn. Còn chứng thực thương Tỳ VỊ là do thực trệ khống tiêu hóa gây nên; Tình thế bệnh tiến triển nhanh, chính khí chưa bị h.ư tà khí còn thực, biểu hiện lâm sàng là thực chứng hoặc kiêm ctí hư chứng. Bụng chướng đau cư án, ăn vào đau tãng ợ hăng nuốt chua đại tiện lỏng loãng chất đi tả ra rất hôi hoặc đại tiện bí kết, hoặc trong tâm phiền, nhiệt, khát nước rệu lưỡi dày nhớt mạah Hoạt hoặc Huyền Hoạt, thuộc chứng thực nhiệt.

Chứng Can Vị bất hòa với chứng thực thương Tỳ Vị: cả hai đều xuất hiện bệnh biến Tỳ Vị thăng giáng không điều hòa. Nhưng nđi theo nguyên nhân gây bệnh,'chứng Can Vị bất hòa là do Can uất khí trệ, mất chức năng sợ tiết, hoành nghịch phạm Vị, khí cơ bị ngăn trệ, không thông thì đau, VỊ quản chướng đày, đau xiên đau nhói lan tỏa tói hai bên sườn, nơi đau không cố định, lúc đau lúc không, thường là do cáu giận mà phát cơn đau. Khí uất hoá nhiệt, tụ lại ở vùng hung cách nên trong tâm phiền nhiệt dộn dạo ứa nước chua, miệng khô và đấng, chất lưỡi đỏ rêu lưỡi vàng mạch Sác. Chứng Thực thương Tỳ Vị là do ăn uống không điều độ, thực trệ nghẽn ở bên trong, Tỳ Vị vận hóa thất thường gây nên; cho nên vùng Vị quản chướng đau khó chịu nơi đau cự án, nôn mủa hâng chua, sau khi mửa xong thì giảm đau; hoặc đại tiện lỏng loãng chất tả hạ rất hôi, sau khi tả được thì dạ dày dễ chịu, rêu lưỡi dày nhớt, mạch Huyền hoạt. Một đầng là đau thuộc khí vô hình; một đằng là đau thuộc thực hữu hình... Dựa vào đó dể chẩn đoán phân biệt.

Trích dẫn y văn

- Thương thực, phải có hiện tượng sợ ăn (Cảnh Nhạc toàn

thư).

- Chứng thực tích bụng phải rắn, cd chướng, cự án, ợ hăng nuốt chua, không thiết ân, dùng các bài Bảo hòa hoàn, Đại hoà trung ẩm... làm cho tiêu đi (Bút hoa y kính).

- Thương thựp với đình thực nên chia làm hai lòại: Nếu là thương thực do ăn uống tăng lên quá mức, Trương VỊ tổn hại, nguyên nhân bệnh d chỗ khỏng tiêu hóa. Gòn đình thực thì vô luận là ăn nhiều hay ít, hoặc đương ân gặp sự tức giận hoặc đương ản mà mác bệnh, gây nên bệnh ở chỗ khí kết không biến hóa được.

- Chữa thương thực coi trọng vào vấn đề ăn, dùng các phép thổ hoặc hạ hoậc tiêu. Nếu là đình thực thl chú trọng vào khí, chỉ có cách lý khí kiêm thêm phép tiêu, còn các phép thổ và hạ không được dùng. Nói chung đối với thương thực nên chia ra thượng - trung - hạ tam tiêu; còn đình thực thì chú trọng vào VỊ quản.

Xem tiếp >>

 

CHỨNG ÂM DỊCH KHUY TÔN

CHỨNG ÂM DƯƠNG ĐỀU HƯ

CHỨNG BÀNG QUANG HƯ HÀN

CHỨNG BÀNG QUANG THẤP NHIỆT

CHỨNG BÀO CUNG HƯ HÀN

CHỨNG BỆNH THANH ĐƯƠNG không THĂNG

CHỨNG CAN ÂM HƯ

CHỨNG CAN ĐƠM NHIỆT

CHỨNG CAN DƯƠNG HƯ

CHỨNG CAN DƯƠNG THƯƠNG CANG

CHỨNG CAN HỎA THƯỢNG VIÊM 

CHỨNG CAN HUYẾT HƯ

CHỨNG CAN HUYẾT Ứ Ở TRẺ

CHỨNG CAN KHÍ UẤT KẾT

CHỨNG CAN KINH THẬP NHIỆT

CHỨNG CAN PHONG NỘI ĐỘNG

CHỨNG CAN VỊ BẤT HÒA

CHỨNG ĐẠI TRƯỜNG HƯ HÀN

CHỨNG ĐẠI TRƯỜNG KẾT NHIỆT

CHỨNG ĐẠI TRƯỜNG TÂN KHUY

CHỨNG ĐẠI TRƯỜNG THẤP NHIỆT

CHỨNG ĐÀM HÓA QuẤY RỐI TÂM

CHỨNG ĐÀM KHÍ CẤU KẾT

CHỨNG ĐÀM NHIỆT ÚNG TẮC Ở PHẾ

CHỨNG ĐÀM NHIỆT VỊ LẤP TÂM KHIẾU Ở TRẺ

CHỨNG ĐÀM THẤP NGHẼN TRỞ Ở BÀO CUNG

CHỨNG ĐÀM Ứ CẤU KẾT

CHỨNG ĐỜM KHÍ HƯ

CHỨNG ĐỜM NHIỆT

CHỨNG ĐỜM UẤT ĐÀM QuẤY NHIỄU

CHỨNG DƯƠNG HƯ

CHỨNG DƯƠNG HƯ

CHỨNG HÀN ĐÀM 

CHỨNG HÀN ĐÀM NGĂN TRỞ PHẾ

CHỨNG HÀN TÀ NGƯNG ĐỌNG Ở BÀO CUNG

CHỨNG HÀN THẤP

CHỨNG HÀN THẤP

CHỨNG HÀ TRỆ CAN MẠCH

CHỨNG HUYẾT HÀN

CHỨNG HUYẾT HƯ

CHỨNG HUYẾT NHIỆT

CHỨNG HUYẾT THOÁT

CHỨNG HUYẾT THOÁT

CHỨNG HUYẾT Ứ

CHỨNG KHÍ ÂM ĐỀU HƯ

CHỨNG KHÍ BẾ

CHỨNG KHÍ BẾ

CHỨNG KHÍ HÃM

CHỨNG KHÍ HUYẾT ĐỀU HƯ

CHỨNG KHÍ NGHỊC

CHỨNG KHÍ THOÁT

CHỨNG MẠCH TẾ NGHẼN

CHỨNG NGUYÊN KHÍ HƯ YẾU Ở TRẺ EM

CHỨNG NHIỆT CÚC SINH PHONG Ở TRẺ EM

CHỨNG NHIỆT ĐÀM

CHỨNG NỘI NHIỆT BỐC MẠNH Ở TRẺ EM

CHỨNG PHẾ ÂM HƯ

CHỨNG PHẾ DƯƠNG HƯ

CHỨNG PHẾ KHÍ ÂM ĐỀU HƯ

CHỨNG PHẾ KHI HƯ

CHỨNG PHẾ KHIÍ HƯ YẾU Ở TRẺ EM

CHỨNG PHẾ KHÍ SUY TUYẾT

CHỨNG PHẾ NHIỆT QUÁ THỊNH Ở TRẺ EM

CHỨNG PHẾ THẬN ÂM HƯ

CHỨNG PHẾ TÝ THẬN DƯƠNG HƯ

CHỨNG PHONG ĐÀM

CHỨNG PHONG HÀN BỔ PHẦN BiỂU Ở TRẺ EM

CHỨNG PHÒNG HÀN PHẠM PHẾ

CHỨNG PHONG NHIỆT XÂM NHẬP Ở PHẾ

CHỨNG PHONG ÔN BỔ PHẦN BiỂU Ở TRẺ EM

CHỨNG SAU KHI ĐẺ BÀI HUYẾT XÔNG LÊN

CHỨNG TÂM ÂM HƯ

CHỨNG TÂM CAN HUYẾT HƯ

CHỨNG TÂM ĐỜM BẤT NINH

CHỨNG TÂM DƯƠNG HƯ

CHỨNG TÂM DƯƠNG THOÁT ĐỘT NGỘT

CHỨNG TÂM HỎA CAN THỊNH

CHỨNG TÂM HUYẾT HƯ

CHỨNG TÂM KHÍ HƯ

CHỨNG TÂM KHÍ HUYẾT ĐỀU HƯ

CHỨNG TÂM KINH THỰC NHIỆT Ở TRẺ EM

CHỨNG TÂM PHẾ KHÍ HƯ

CHỨNG TÂN DỊCH KHUY TÔN

CHƯNG TÁO BÓN

CHỨNG TÁO ĐÀM

CHỨNG PHẠM PHẾ

CHỨNG THAI HÀN

CHỨNG THAI NHIỆT

CHƯNG THẬN ÂM DƯƠNG ĐỀU HƯ

CHỨNG THẬN ÂM HƯ

CHỨNG THẬN DƯƠNG HƯ THỦY TRẦN LAN

CHỨNG THÀNH DƯƠNG không THĂNG

CHỨNG THẬN KHÍ HƯ

CHỨNG THẬN KHÍ HƯ YẾU Ở TRẺ EM

CHỨNG THẬN KHÍ không BỀN

CHỨNG THẬN KHÍ không NẠP

CHỨNG THẬN TINH BẤT TÚC

CHỨNG THẤP ĐÀM

CHỨNG THẤP Khàn

CHỨNG THẤP NHIỆT

CHỨNG THỰC THƯỜNG TỲ VỊ

CHỨNG THỦY ÂM Ứ ĐỌNG TRONG

CHỨNG THỦY HÀN SA PHẾ

CHỨNG THỦY KHÍ LANG TÂM

CHỨNG THỦY THẤP TRÀN LAN

CHỨNG TiỂU TRƯƠNG HƯ HÀN

CHỨNG TiỂU TRƯƠNG KHÍ TRỆ

CHỨNG TRỞ CAN không GIÁNG

CHỨNG TRỌC ÂM không GIÁNG

CHỨNG TÝ DƯƠNG HƯ

CHỨNG TÝ HƯ SINH PHONG Ở TRẺ EM

CHỨNG TÝ KHÍ HƯ 

CHỨNG TÝ không ThànG HUYẾT

CHỨNG TÝ PHẾ KHÍ HƯ

CHỨNG TÝ THẬN DƯƠNG HƯ

CHỨNG TỲ VỊ DƯƠNG HƯ

CHỨNG TỲ VỊ HƯ HÀN Ở TRẺ EM

CHỨNG TỲ VỊ HƯ YẾU Ở TRẺ EM

CHỨNG TỲ VỊ THẤP NHIỆT

CHỨNG TỲ VỊ THỰC TRỆ Ở TRẺ EM

CHỨNG VỊ ÂM HƯ

CHỨNG VỊ CƯỜNG TỲ NHƯỢC

CHỨNG VỊ HÀN

CHỨNG VỊ HÒA THƯỢNG VIÊM Ở TRẺ EM

CHỨNG VỊ KHÍ HƯ

CHỨNG VỊ KHÍ PHƯƠNG NGHỊCH

CHỨNG VỊ NHIỆT

CHỨNG VỌNG ÂM

CHỨNG VỌNG DƯƠNG

CHƯNG VỌNG DƯƠNG

CHỨNG XUNG NHÂM không BÊN

CHƯNG XUNG NHÂM NHIỆT CHỨNG

CHƯNG XUNG NHÂM Ứ THẤP NGƯNG TRỆ 

CHỨNG XUNG NHÂM Ứ TRỞ

CHỨNG XUNG NHÂM HƯ SUY 

HỘI CHỨNG BỆNH ÂM HƯ

HỘI CHỨNG BỆNH BĂNG HUYẾT

HỘI CHỨNG BỆNH DƯƠNG HƯ

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT THẬN

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT HƯ

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT NHIỆT

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT TÁO

HỘI CHỨNG BỆNH HUYẾT Ứ

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ HÃM

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ HƯ

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ NGHỊCH

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ THOÁT

HỘI CHỨNG BỆNH KHÍ TRỆ

HỘI CHỨNG BỆNH TÂM KHÍ ÂM ĐỀU HƯ

HỘI CHỨNG XUNG NHÂM Ứ TRỞ

Bài viết đã được đăng ký bản quyền (DMCA). Nếu copy nội dung hãy để lại link về bài gốc như một sự tri ân với tác giả. Xin cảm ơn!

Thông tin trên Website :

www.thaythuoccuaban.com chỉ có tính chất tham khảo. Người xem không được dựa vào để tự chữa bệnh.

. Địa chỉ: Số 482 lô 22C Đường Lê Hồng Phong, Đông Khê, Ngô Quyền, Hải Phòng. GP : 197GCN HNY SYTH