Món ăn bài thuốc chữa bệnh từ hoa sơn tra

Sơn tra còn có tên là cây chua chát, được nhiều nước phương Đông và phương Tây dùng làm thuốc hàng chục thế kỷ qua. Cây chua chát có tên khoa học là Malus doumerì (Bois Chev) thuộc họ hoa hồng (Rosaceae) mọc hoang và được trồng nhiều ở vùng núi Hoàng Liên Sơn hoặc các vùng miền núi nước ta. Cây to và cao từ 10-15 mét, cây non có gai, cành non có lông, sau nhẵn. Lá mọc so le, lúc còn non có lông, gốc lá tròn, đẩu nhọn, mép khía răng. Hoa họp thành tán, từ 3 đến 5 hoa màu trắng. Cây ra hoa vào màu xuân (tháng 1-2) có quả vào mùa thu (tháng 9-10). Quả tròn, hơi dẹt, trông hơi giống quả lê, đường kính 5-6cm, khi chín có màu vàng lục, ăn khá ngon và có vị chua chát. Hạt nhỏ màu nâu sẫm.

Hoa sơn tra được cả Đông y và Tây y dùng làm thuốc. Trong sơn tra có axit crataegic, axit tactric, axit xitric, saponin, đường và nhiều loại vitamin, đặc biệt có hai ancaloit là crataegin và oxyacantin, có tác dụng trợ tim, an thần, trợ lực và giảm đau. Đối với tiêu hóa, sơn tra có tác dụng rõ rệt hơn.

Hoa sơn tra có tác dụng khá mạnh trên cơ tim nên đã được sử dụng trong các trường hợp suy tim, giúp tăng cường hoạt động của cơ tim. Các amines của cây sơn tra có tác dụng bổ tim. Còn các islavonoids làm gia tăng lưu lượng máu qua động mạch vành, tăng nhịp tim, giãn mạch. Sơn tra có tác dụng tốt trong các trường hợp tắc mạch vành. Còn trong các trường hợp xơ vữa động mạch, nó có tác dụng phòng ngừa và chữa trị khá tốt.

Sơn tra được chỉ định trong các trường hợp: suy tim độ 1 và 2, đau thắt ngực, đau tim ở người cao niên, nhịp tim chậm: pha 1 thìa cà phê bột lá và hoa sơn tra với 150 ml vói nước đun sôi, ngâm trong 20 phút, gạn lấy nước, chia thành 1-3 lần uống trong ngày để chữa trị chứng tức ngực. Ngoài ra, loại dược thảo này còn có khả năng làm hạ cholesterol, triglycerides, giảm độ nhầy của máu và hbrinogen...

- Hạ huyết áp, giảm mỡ máu, phòng chống thừa cân và béo phì: lấy hoa sơn tra và lá sơn tra mỗi vị 6g đem hãm với nước sôi trong bình kín, sau khoảng 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày.

- Hoa tam thất, sơn tra, hoa hồng, mỗi vị l0g, hãm với nước sôi trong bình kín, sau chừng 15 phút là dùng được, uống thay trà trong ngày. Bài thuồc này có tác dụng với những người thừa cân và béo phì kèm theo tăng huyết áp, rổì loạn lipid máu, hay hoa mắt, chóng mặt, ù tai.

Quả sơn tra có vị chua chát, hơi ngọt, tính ấm nhẹ, tác dụng vào các kinh mạch thuộc can, tỳ và vị... thường được dùng để chữa các bệnh đầy bụng, ăn không tiêu, tiêu chảy, ợ chua, đau bụng, đau bụng do ứ huyết sau khi sinh, cao huyết áp. Liều dùng trung bình mỗi ngày 10-20g dưới dạng bột, viên, hoặc cao lỏng. Cao lỏng được dùng phổ biến hơn. Cách chế làm và dùng cụ thể như sau:

Vào mùa thu (từ tháng 8-10) thu hái quả vừa chín, bổ ngang thành từng phiến, dày khoảng 0,4cm rồi phơi hoặc sấy khô. Lấy 1 kg dược liệu, rửa sạch, bỏ hạt, đổ vào 5 lít nước, nấu còn một lít. Chắt nước đầu, đổ thêm 3 lít nước nữa, nấu còn nửa lít, lại chắt nước, bỏ bã. Trộn hai nước với nhau, cô còn khoảng một lít. Cho 800g kẹo mạch nha hoặc đường vào, khuấy tan, cô đặc còn một lít thành phẩm, để nguội, hòa 40ml rượu 50°C, ngâm trần bì hoặc đại hổi vào. Ngày dùng hai lần, mỗi lần một thìa canh.

Ngoài ra, cũng có thể phối hợp với các vị thuốc khác trong các bài thuốc tiêu thực sau:

Bài 1: Hoa sơn tra 25g, củ sả 25g, chỉ xác 25g, vỏ vôi 25g, vỏ quít 25g, củ gấu 40g, gừng tươi 20g, phèn phi l0g.

Cách dùng: tất cả phơi khô, sao giòn, tán bột mịn. Người lớn mỗi lần uống 2 thìa cà phê với nước ấm.

Bài 2:Hoa sơn tra (sao cháy) 12g, củ sả 12g, vỏ quít 16g.

Cách dùng: cho các vị vào ấm, sắc với 500ml nước, còn lấy 200ml. Người lớn chia làm hai lần uống trong ngày. Trẻ em tùy tuổi chia làm 3-4 lần uống.

Ngoài cây chua chát nói trên ở vùng núi Hoàng Liên Sơn còn có một loại cây nhỏ mọc hoang gọi là cây táo mèo (tên khoa học là Docynia indìca (Wall Dec) cũng thuộc họ hoa hồng, ra hoa trắng vào cuối mùa xuân (tháng 3-4) và có quả vào mùa thu. Quả táo mèo hình trứng, ăn cũng có vị chua, chát, và cũng được nhân dân ta dùng làm thuốc kích thích tiêu hóa, ăn ngon miệng, dễ tiêu và cũng được nhiều người gọi là quả sơn tra.

Món ăn bài thuốc chữa bệnh từ hoa sơn tra

Ngoài ra, cũng có thể phối hợp với các vị thuốc khác trong các bài thuốc tiêu thực sau:

Chế độ ăn uống phòng và chữa bệnh

Phần mềm Chế độ ăn chữa bệnh