Món ăn bài thuốc chữa bệnh từ hoa đinh hương

Hoa đinh hương còn gọi là công đinh hương, đinh tử, đinh từ hương, thuộc họ đào kim nương, có tên khoa học là Syzygium Aarromaticun. Vị đinh hương giống như một hạt dẻ nhỏ được bao bọc bởi một vòng lá. Vào khoảng từ tháng 9 đến tháng 3 năm sau, khi nụ hoa từ màu xanh chuyển sang màu đỏ tươi thì có thể hái được, bỏ cuống hoa đi, phơi khô dưới nắng, mùi thơm mạnh, vị cay. Bông chất lượng tốt là bông to xù, màu nâu tím tươi, có nhiều dầu.

Cây đinh hương cao từ 12-15m. Lá mọc đôi, hình bầu dục nhọn, phiến lá dai. Hoa mọc thanh, xim nhỏ chi chít và phân nhánh ờ đầu cành. Hoa gồm 4 lá đài dày, khi chín có màu đỏ tươi, 4 cánh trắng màu trắng hồng, khi nở thì rụng sớm, rât nhiều nhị. Quả mọng dài, thường chỉ một hạt. Cây đinh hương ưa khí hậu nóng ẩm, sống ở độ cao dưới 200-300m. Trồng đến năm thứ 5-6 thì ra hoa, nhưng thu hoạch cao nhất vào năm thứ 20.

Nụ hoa đinh hương chứa từ 10 đến 12% nước, 5-6% chất vô cơ, rất nhiều gluxit, 6-10% lipit, 13% tanin. Hoa đinh hương có vị cay tê, mùi thơm mạnh, ôn tính, hợp với kinh mạch tỳ, thận, dạ dày, có tác dụng làm ấm thận, bổ dạ dày, tăng cưởng tiêu hoá, trị bệnh hay nấc, giảm nhẹ chứng nôn mửa, đại tiện lỏng, đau bụng do nhiễm lạnh, co giật, hắc lào, bệnh sưng hòn dái (bệnh sa đì), đau âm hộ, trướng bụng.

Đinh hương có tác dụng kháng khuẩn và diệt sâu bọ mạnh, sát trùng, bổ dạ dày, giảm đau, gây mê, hạ huyết áp, ức chế hô hấp, chống co giật, thu hẹp tử cưng, tăng cường tiêu hóa. Hoa đinh hương lại có nhiều tinh dầu bay hơi, nên y học hiện đại thường dùng để chế biến rượu, chế ra dược liệu chống chứng hôi miệng, làm thuốc kích thích tiêu hoá và làm chất sát trùng mạnh. Vì thế trong các mùa dịch bệnh trước đây, người ta thường nhai đinh hương để phòng bệnh. Và loại tinh dầu này thường được dùng trong nha khoa để làm thuốc tê và diệt tủy răng.

Lưu ý: nếu chi dùng riêng hoa đinh hương hoặc dùng nhiều dễ bị thương bên trong, hại phổi, làm tốn thương mắt. Vì thế nên dùng kết hợp với các loại dược liệu khác. Những người bị bệnh nóng nhiệt, nội nhiệt âm hư, không được sử dụng.

Các bài thuốc từ hoa đinh hương:

Lấy 5g bột đinh hương, 5g bán hạ, cùng hãm nước sôi, trị chứng nôn, nấc ở trẻ con. Cho thêm 5g trần bì vào có thể làm loại dược phẩm bổ dưỡng cho trẻ biếng ăn, ăn không tiêu.

Chữa đau bụng thổ tả: lấy 12g đinh hương, 6g sa nhân, 12g bạch truật, tát cả tán bột, ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 2-4g hoà với nước.

Chữa chân răng bị sưng đau: lấy 6g đinh hương, 12g đọt tre nứa dai, 6g xuyên tiêu, tất cả tán thành bột, trộn với mật ong, bôi vào chân răng bị sưng, đau nhức.

Chữa đau tim lâu ngày không dứt: lấy 5g bột đinh hương, 8g bột quế, pha với rượu nóng rổi uống.

Chữa chúng hay bị nôn sau bữa ăn, tuần hoàn tiêu hóa không tốt: lấy bột đinh hương pha với nước mía và nước gừng tươi.

Bột đinh hương đắp trị các ung nhọt sưng tấy, châm vào vải tơ tằm, nhét vào mũi, trị cục thịt thừa trong mũi.

Chữa hắc lào và bệnh ecpet mảng tròn ở chân: lấy hoa đinh hương ngâm với rượu gạo, dùng để bôi.

Chữa đau bụng thổ tả: lấy 6g sa nhân, 12g bạch truật, 12g đinh hương, tất cả tán bột, ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 2-4g, hoà với nước.

Hoa đinh hương có tác dụng bổ dạ dày, dùng cùng với nhuận dược hiệu quả sẽ tốt hơn.

Thuốc rửa mặt: lâ'y bạch đinh hương, bạch cương tàm, bạch khiên ngưu, bạch tật lê, bạch cập mỗi thứ 10g; 75g bạch chỉ, 18g bạch phụ tử, 18g bạch phục linh, 50g tạo giác, một ít đậu xanh. Tất cả sấy khô rổi nghiền thành bột mịn, đựng trong lọ kín, dùng dần, mỗi ngày lấy một ít bột thuốc hòa với nước sạch để rửa mặt, có tác dụng làm sạch da mặt, dưỡng da, trừ các vết nám da và tàn nhang.

Trà gừng - hoa đinh hương:

Nguyên liệu: 0,1 lạng hoa đinh hương, 1 miếng gừng nhỏ, 1 khúc mía, 1 thìa nhỏ đường đen.

Cách làm: hoa đinh hương tráng sạch, để ráo nước. Gừng rừa sạch, dừng cán dao đập dập, mía tước vỏ, đập dập. Cho cả hai thứ với 3 bát nước vào nấu, đun to lửa, sau khi sôi chuyên nhỏ lửa, khoảng 10 phút, bỏ bã lâỳ nước, thêm đường vào, khuây đều, làm trà uống.

Công dụng: làm â'm dạ dày, trị chứng nôn khô.

Canh gà - hoa đinh hương:

Nguyên liệu: 0,1 lạng hoa đinh hương, 0,1 lạng đế quả hồng, 1 cái đùi gà, 1 thìa muối.

Cách làm: hoa đinh hương, đế quả hồng rửa sạch nhanh, để ráo nước. Đùi gà rửa sạch, chặt miếng, chần qua nước nóng, vót ra rửa sạch, để ráo nưóc. Cho cả hai thứ với 4 bát nước vào nâu canh, đun to lửa, sau khi sôi chuyển sang đun nhỏ lửa, khoảng 20 phút, thêm muối vừa ăn là được.

Công dụng: cải thiện tình trạng ợ không ngừng vì bị cảm cúm.

Thịt rim hoa đỉnh hương

Nguyên liệu: 10 lạng thịt ba chi, 0,1 lạng đinh hương, 0,05 lạng hồi hương, 2 thìa to xì dầu, nửa thìa muối, 1 thìa nhỏ đường.

Cách làm: thịt rửa sạch, thái miếng. Đinh hương, hổi hương rửa sạch nhanh, cho vào túi vải, buộc chặt đầu. Cho gia vị trộn đều với ba thứ trên rổi rim với 1 bát nước, đun to lửa, sau khi sôi chuyển sang đun nhỏ lửa khoảng 20 phút là được.

Công dụng: làm ấm bụng, giải hàn, tăng cường thể lực.

Đinh hương, đậu phụ:

Nguyên liệu: bột đinh hương Ig, đậu phụ 200g, giá đỗ l00g, tôm rảo l0g, dầu thực vật và gia vị vừa đủ.

Cách làm: đậu phụ xắt miếng nhỏ, rán vàng, giá đỗ và tôm rửa sạch, cho dầu vào chảo, phi hành tỏi cho thơm rồi bỏ giá đỗ và tôm vào xào to lửa, khi gần được cho tiếp đậu phụ, bột đinh hương và gia vị vừa đủ, ăn nóng.

Công dụng: thanh nhiệt giải độc, lợi thủy tiêu thũng, giảm béo và phòng chống nám da, tàn nhang.

Đinh hương chân giò:

Nguyên liệu: 3g đinh hương, lkg thịt chân giò lợn, hành, gừng tươi, hạt tiêu, rượu vang và gia vị vừa đủ.

Cách làm: thịt chân giò rửa sạch, thái miếng, ướp nước gừng, bột đinh hương và gia vị. Cho dầu ăn vào chảo, phi hành tỏi cho thơm cho thịt chân giò vào, đảo qua, sau đó đổ nước vừa đủ, hầm thật nhừ, chế thêm một chút rượu vang là được.

Công dụng: khai vị bổ hư, nhuận da và dưỡng da.

Bác sĩ Nguyễn Hữu Minh Hiền