Bài thuốc Hoàng cầm thang(Thương hàn luận)

Nguyên bản bài thuốc:

Cách dùng: Sắc nước uống chia làm 2-3 lần trong ngày.

Tác dụng: Thanh nhiệt chỉ tả, hoà trung chỉ thống.

Giải thích bài thuốc: Trong bài thuốc, vị Hoàng cầm thanh vị trường thấp nhiệt, là chủ dược, thược dược điều huyết hòa cam, giảm đau bụng, Cam thảo, Đại táo hòa tỳ vị. Điều trị lâm sàng: Bài thuốc Hoàng cầm thang(Thương hàn luận) dùng trong các trường hợp tiêu chảy, kiết lị do đại tràng thấp nhiệt, có các triệu chứng tiêu chảy hoặc đi lỵ bụng đau, người nóng, mồm đắng lưỡi đỏ, mạch “huyền” “sác”. Trường hợp nhiệt lị, bụng đau mót rặn dùng bài này bỏ đại táo gọi là bài hoáng cầm thược dược thang (Hoạt pháp cơ yếu) trường hợp lỵ thuộc trực chứng, phân có mủ máu, bụng đau mót rặn bỏ đại táo gia Hoàng liên , Đại hoàng , binh lang, đương qui, Mộc hương, Nhục quế gọi là bài thược dựoc thang. (Hà gian lục thư). Trừơng hợp thấp nhiệt lỵ dùng bài thuốc bỏ đại táo bội Bạch thược gia những thuốc hành khí đaok trệ như Chỉ thực, Mộc hương. Trường hợp lỵ kèm theo nôn gia Bán hạ, Sinh khương gọi là bài Hoàng cầm gia Bán hạ Sinh khương thang( thương hàn luận). Trường hợp chứng tả lỵ do hàn thấp, rêu lưỡi trắng, mạch “trì hoạt” không khát nước, không nên dùng bài này

Lưu ý khi dùng thuốc:

• Khi dùng cần phải chọn lựa loại thuốc tốt bài thuốc mới có hiệu quả
• Bạch thược phản với vị Lê lô nếu dùng chung sẽ phát sinh chất độc nguy hiểm - không được dùng chung với Lê lô
• Cam thảo phản với vị Hải tảo, Hồng đại kích, Cam toại và Nguyên hoa, gặp nhau sẽ sinh phản ứng nguy hiểm, trừ trường hợp đặc biệt phải xem xét thật kỹ mới dùng
• Bán hạ có độc gây ngứa, kỵ thai phản vị Xuyên ô, Ô đầu, Phụ tử khi dùng chung có thể phát sinh phản ứng nguy hiểm cần chú ý
• Vị thuốc Nhục quế kỵ thai, kỵ Xích thạch chi khi dùng cần chú ý
• Đại Hoàng là thuốc hạ mạnh, kỵ thai, phụ nữ có thai không nên dùng
• Hoàng liên kỵ Thịt heo. Nên kiêng khi uống thuốc hoặc dùng cách xa khi ăn trên 1 giờ
• Đang tiếp tục cập nhật

Theo Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn

****************************