Ngấy

Tên khác:

Ngấy, Ngấy hương, Đùm đũm hương, ngấy chĩa lá, ngũ gia bì, cây tu hú.

Tên khoa học: Rubus cochinchinensis Tratt.

Họ khoa học: Thuộc họ Hoa hồng - Rosaceae.

Cây Ngấy hương

(Mô tả, hình ảnh cây Ngấy hương, phân bố, thu hái, chế biến, thành phần hóa học, tác dụng dược lý...)

Mô tả:

Cây bụi, mọc dựa vào cây khác, phân cành nhiều, cành vươn dài, có gai nhỏ cong về phía gốc. Lá kép có 5 lá chét, lá chét giữa lớn hơn cả; những lá ở trên có 3 lá chét hình mũi mác; mặt trên lá màu xanh, mặt dưới có lông màu trắng ngà hoặc vàng sẫm, mép lá khía răng cưa; cuống chung dài, có gai. Hoa trắng mọc thành chùm ở nách lá gần ngọn. Quả hình cầu gồm nhiều quả hạch con, màu đỏ.

Hoa quả tháng 5-7.

Bộ phận dùng:

Thân, lá, quả - Caulis, Folium et Fructus Rubi Cochinchinensis.

Nơi sống và thu hái:

Ngấy hương là loài cây được phân bố nhiều ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới, đới ẩm. Tập trung nhiều ở Việt Nam, Campuchia, Lào, Trung Quốc. Là loại cây ưa sáng thường được mọc ở ven rừng, đồi cây. Cây sinh trưởng và phát triển quanh năm, ra nhiều hoa và quả. Thu hái thân lá quanh năm, phơi khô dùng dần.

Thành phần hóa học:

Quả có vitamin C, pectin, fructoz, acid ellagic và acid hữu cơ khác. Quả Ngấy hương phải bảo quản trong tủ lạnh vì nó chóng hư. Lá có flavonoid, tanin, fragarin, acid gallic và ellagic.

Tác dụng dược lý:

Chống oxy hóa: quả Ngấy hương có vitamin C, flavonoid, acid ellagic, là những chất chống oxy hóa. Acid ellagic có khả năng chống oxy hóa tương đương vitamin E, vì vậy nên ăn quả Ngấy hương để chống lão hóa, ngừa bệnh tim mạch, đái tháo đường và ung thư.

Bệnh tiết niệu: xưa kia người ta dùng quả Ngấy hương để trị nhiễm trùng đường tiểu, tuy nhiên những thử nghiệm khác không thấy tính kháng khuẩn của dịch quả Ngấy hương. Có báo cáo cho rằng nước sắc rễ và lá trị được nhiễm trùng đường tiểu do E. coli.

Tăng khả năng tình dục: nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy cơ quan sinh dục suy yếu có hàm lượng kẽm thấp. Các nhà khoa học phát hiện trong hạt quả Ngấy hương có hàm lượng kẽm rất cao, được cơ thể hấp thụ tốt. Kẽm là chất dinh dưỡng quan trọng cho tình dục, nó có thể kiểm soát hàm lượng testosteron, giúp nam giới nhanh chóng hưng phấn và tăng cường sức mạnh của tinh trùng. Các nhà khoa học còn khuyên trước khi quan hệ tình dục nên ăn mấy quả Ngấy hương vì trong quả Ngấy hương còn có hàm lượng chất chống oxy hóa rất cao, giúp máu lưu thông tốt hơn tới cơ quan sinh dục.

Vị thuốc Ngấy hương

( Công dụng, Tính vị, quy kinh, liều dùng .... )

Tính vị - Công dụng:

Toàn cây Ngấy hương đều có thể dùng làm thuốc. Lá có vị se, có tác dụng hoạt huyết, thanh nhiệt, tán ứ, tiêu viêm.

Quả có vị ngọt nhạt, tính bình, có tác dụng bổ can thận, giữ tinh khí, làm cường dương, mạnh sức.

Cành lá già phơi khô, nấu nước uống thay chè làm dễ tiêu hóa. Quả chữa đau thận hư, tinh yếu, liệt dương, tiểu són, tiểu không tự chủ, hoạt tinh, di tinh.

Liều dùng:

20 - 30g sắc uống.

Ứng dụng lâm sàng của vị thuốc Ngấy hương

Trị sạn thận:

Ngấy hương làm giảm lượng lớn canxi trong nước tiểu, vì vậy có khả năng chống sạn thận.

Chống ốm nghén:

Kinh nghiệm dân gian dùng quả Ngấy hương cho phụ nữ ốm nghén. Tuy nhiên, với dược học hiện đại, chưa có công bố thử nghiệm về tác hại của quả Ngấy hương vào thai nhi, vì vậy, nên cẩn thận khi dùng cho thai phụ.

Trị viêm gan mạn tính, sưng gan, viêm tuyến vú:

Dùng 30 - 40g cành lá cây Ngấy hương, với cây ô rô, mộc thông, mỗi vị 15 - 20g, sắc uống.

Trị viêm gan cấp và mạn, viêm tuyến vú, viêm loét miệng:

Cành lá cây Ngấy hương 30g, ba kích, kim anh, mỗi vị 10 - 15g, sắc uống.

Thường dùng chữa tiêu hoá kém, phù thũng, viêm gan vàng da.

Liều dùng 15-30g hay hơn.

Dân gian dùng dây nấu nước uống và tắm chữa sản hậu, thân lá sắc uống giải nhiệt và phối hợp với các vị thuốc khác chữa đái vàng, đái buốt.

Chữa cảm thấp, nôn mửa, gai lạnh, ăn uống không tiêu:

Dùng 40-50g lá Ngấy khô sắc uống. Có thể phối hợp với Gừng sống 3g và lá Sả 20g sắc uống.

Chữa phù thũng:

Thân lá Ngấy hương sao vàng sắc uống phối hợp với rễ Cỏ tranh, cỏ mần trầu.

Chữa vàng da:

Thân lá Ngấy hương sắc uống, cùng với thân và lá cây Vằng, liều lượng bằng nhau.

Chữa tóc khô cằn, hay rụng:

Dùng quả Ngấy hương ăn và ép dầu bôi vào chân tóc hằng ngày

Thaythuoccuaban.com Tổng hợp

*************************