Năng củ

Tên khác

Tên thường gọi: Năng củ, Mã thầy, Năng ca.

Tên khoa học: Eleocharis dulcis (Burm. f.) Trin ex Henschel var. tuberosa (Roxb.) Koyama.

Họ khoa học: thuộc họ Cói - Cyperaceae.

Cây Năng củ

(Mô tả, hình ảnh cây Năng củ, thu hái, chế biến, thành phần hoá học, tác dụng dược lý ....)

Mô tả:

Cây thảo thuỷ sinh sống nhiều năm. Củ to, đen, nạc, trắng giòn, ngọt. Thân hình trụ cao 15-60cm hay hơn, đường kính 1,5-3mm hay hơn, bóng. Lá tạo thành bẹ ngắn ở gốc, dễ rách. Cụm hoa bông dạng tháp bút, dài 2-5cm, rộng bằng thân; hoa có 7 tơ màu vàng nâu; 2-3 nhị, 2-3 đầu nhuỵ. Quả bế dài bằng 1/2 vẩy, có 5-7 tia, tròn.

Bộ phận dùng:

Củ - Tuberculum Fleocharidis.

Nơi sống và thu hái:

Loài của Ấn Độ, Trung Quốc. Triều Tiên, Nhật Bản, Việt Nam. Có thể là từ Đông Ấn Độ, được trồng nhiều ở Nam Trung Quốc, Việt Nam và nhiều nước khác. Ở nước ta, cây mọc được ở ruộng muối, đất thấp từ Hà Giang, Cao Bằng tới Lâm Đồng, Kiên Giang. Cây phát triển nhanh. Trồng khoảng 200-240 ngày là có thu hoạch, có thể cho 10-15 tấn trên mỗi hecta.

Thành phần hoá học:

Củ Năng chứa lượng tinh bột và protein tương tự như Năng ngọt nhưng có lượng đường cao hơn.

Củ mã thầy có tới 77% hydrat cacbon (gồm tinh bột và đường với số lượng bằng nhau) 8% protein (theo Hooper) nhưng có tác giả lại phân tích thấy trong mã thầy có 60% tinh bột và 7% protein và một ít đường (theo Hemmi)

Năm 1945, Chen và cộng sự (An antibiotic substance in the Chinese Water Chesnul Heleocharis tuberose-Nature 156:234-Anh) đã nghiên cứu thấy dịch ép của mã thầy có tác dụng ức chế đối với vi trùng staphyllococ và vi trùng coli

Công dụng:

Củ dùng ăn, nấu canh, nấu chè, làm mứt, là loại thức ăn bổ mát. Cũng được dùng làm thuốc cầm máu. Khi nghiền củ thành một chất dịch như sữa, dịch này có tác dụng ức chế sự sinh trưởng của Staphylococcus và Bacillus coli. Có tác giả cho là củ được dùng trị tiêu khát, bệnh về gan, táo bón, lỵ ra máu, mắt sưng đỏ. Liều dùng 10-20g, dạng thuốc sắc.

Thaythuoccuaban.com Tổng hợp

*************************