Thiểu năng tuyến giáp

Chế độ ăn uống cho người bị thiểu năng tuần hoàn não

Bổ âm hoàn đặc trị thiểu năng tuần hoàn não

Đại cương

Tuyến giáp là gì?

Tuyến giáp là một cơ quan nằm ở phía trước cổ, có hình dáng giống với hình dáng của con bướm, có nhiệm vụ chính là sản xuất ra chất T4 (thyroxine). Nội tiết tố T4 đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với quá trình phát triển và trưởng thành của trẻ đặc biệt là não bộ.

Thiểu năng tuyến giáp là gì?

Thiểu năng tuyến giáp thường gặp ở trẻ sơ sinh, ở trẻ gái nhiều hơn trẻ trai. Ở nước ta theo thống kê thì tỷ lệ trẻ mắc thiểu năng tuyến giáp bẩm sinh là 1/3000 trẻ. Thiểu năng tuyến giáp bẩm sinh (hay còn gọi là suy tuyến giáp bẩm sinh) là tình trạng tuyến giáp sản sinh lượng hormon T4 không đủ đáp ứng nhu cầu của cơ thể, gây ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển não bộ cũng như sự phát triển chung của trẻ.

Nguyên nhân

Thiểu năng tuyến giáp (suy tuyến giáp) bẩm sinh thường do một số nguyên nhân như:

- Tuyến giáp phát triển không đầy đủ hoặc tuyến giáp nằm không đúng vị trí do có rối loạn trong quá trình hình thành và phát triển tuyến giáp. (Nguyên nhân này chiếm 90% trường hợp trẻ thiểu năng tuyến giáp).

- Do rối loạn tổng hợp hormone tuyến giáp. Bướu cổ là biểu hiện thường gặp của suy giáp bẩm sinh do thiếu men tổng hợp hormone giáp. Nguyên nhân gây ra rối loạn này là do giảm bắt giữ iot tại tuyến giáp. Một số anion như Nitrile, thiocyanate, perchelorate cạnh tranh với iot gắn vào tuyến giáp nhưng không tham gia tổng hợp hormone giáp.

- Thiếu men khử iot được cho là một trong số những nguyên nhân gây bệnh suy giáp. Tình trạng này khiến một lượng lớn iodotyrosin đào thải thông qua nước tiểu dẫn đến thiếu hụt hormone môn tuyến giáp. Trong quá trình mang bầu, thai phụ sử dụng các loại thuốc kháng sinh gây ức chế tuyến giáp. Ngoài ra, nếu thai phụ dùng nhiều tia X, tia phóng xạ thì nguy cơ tổn thương tuyến giáp cho trẻ cũng rất cao.

Triệu chứng

Trẻ bị thiểu năng tuyến giáp bẩm sinh thường sẽ có một số biểu hiện như:

- Vàng da: vàng da không tìm ra nguyên nhân bệnh lý, hường kéo dài trong vòng vài tháng sau sinh.

- Trẻ ỉa cứt su chậm hơn so với trẻ bình thường, và thường bị táo bón kéo dài.

- Trẻ có dấu hiệu ngủ nhiều hơn so với bình thường, không phản ứng với tiếng động, môi trường bên ngoài, lười bú mẹ, lưỡi dày làm cho miệng trẻ luôn mở, tăng cân chậm, tay chân lạnh.

- Một số trường hợp trẻ sơ sinh có dấu hiệu nghẹt thở khi bú mẹ.

Triệu chứng thiểu năng tuyến giáp với trẻ lớn

- Trẻ lớn tiếng khóc khàn, hay bị rối loạn hô hấp, tiếng thở phì phò.

- Trẻ thường xuyên bị táo bón, đi ngoài phân khô rắn, nhỏ như cứt dê.

- Bụng trẻ to, hay bị thoát vị rốn

- Thân nhiệt hạ, chân tay lạnh, đàu chi tím, da nổi hoa vân, mạch chậm, tim có tiếng thổi.

Các biểu hiện trên thường gặp ở trẻ sơ sinh giai đoạn 3-6 tháng tuổi. Tùy theo mức độ thiếu hụt hormon T4 nhiều hay ít mà biểu hiện sẽ ở các mức khác nhau.

Chẩn đoán

Bên cạnh biểu hiện lâm sàng, bác sĩ cần làm xét nghiệm cận lâm sàng để chẩn đoán bệnh (thử máu phát hiện nồng độ TSH cao, nồng độ T4 thấp).

Điều trị

Đông y điều trị thiểu năng tuyến giáp

Theo Trung Quốc danh phương toàn tâp dùng bài: " chân võ thang" (Thương hàn luận )

Chân võ thang		Phục linh	9	Thược dược	6	Bạch truật	6
Sinh khương	9	Bào phụ tử	9

Cách dùng. Sắc uống ngày 1 thang

Công dụng. ôn dương hóa khí hành thủy.

Tây y điều trị thiểu năng tuyến giáp

Điều trị nội khoa: sử dụng thuốc uống bổ sung horomone T4 bị thiếu hụt (giống như bổ sung 1 loại vitamin). Đối với trẻ sơ sinh việc phát hiện bệnh càng sớm thì hiệu quả điều trị sẽ càng cao.

Phòng ngừa thiểu năng tuyến giáp

Cách tốt nhất phòng bệnh thiểu năng tuyến giáp là cung cấp đủ lượng iot cho cơ thể.

Đối với phụ nữ mang thai, nên khám thai định kỳ và có chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt phù hợp, tránh xa bia rượu, thuốc lá, chất kích thích, môi trường ô nhiễm để tránh những dị tật thai nhi.

Theo Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn