TEO NÃO NGUYÊN PHÁT

Chế độ ăn uống kiêng kị cho người bị u não

Khái niệm

Teo não nguyên phát thường gặp ở những người lớn tuổi. Teo não nguyên phát là hiện tượng các tế bào thần kinh trung ương bị thoái hóa, bị chết đi, hoặc bị teo nhỏ, khiến cho sự liên kết giữa các tế bào thần kinh không còn nhạy bén, làm ảnh hưởng tới khả năng ghi nhớ, ngôn ngữ, và hành vi. Khi chụp sọ não sẽ thấy hình ảnh não bị teo nhỏ hơn so với bình thường.

Nguyên nhân teo não nguyên phát

Tuổi cao là nguyên nhân hàng đầu dẫn tới hiện tượng teo não nguyên phát. Theo quy luật tự nhiên, ở nguời cao tuổi (ngoài 60 tuổi) quá trình lão hóa bắt đầu diễn ra mạnh mẽ, các tế bào thần kinh cũng không nằm ngoài quy luật đó. Và dần dần não bộ sẽ mất dần chức năng, teo nhỏ hoặc chết, khiến các mô não, kích thước não dần nhỏ lại, ảnh hưởng lớn đến khả năng ghi nhớ, ngôn ngữ, hành vi.

Yếu tố di truyền: Tiền sử trong gia đình có người bị teo não thì con cái cũng có thể bị bệnh này.

Chế độ dinh dưỡng không hợp lý, thường xuyên sử dụng đồ uống có cồn, hút thuốc lá, không cung cấp đủ vitamin B12 cho cơ thể cũng là nguyên nhân khiến tình trạng teo não diễn ra nhanh hơn.

Một số bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi như: đột quỵ do xuất huyết não, nhồi máu não, bệnh Alzheimer, cũng có thể là nguyên nhân gây ra hiện tượng teo não.

Triệu chứng

Người bị teo não thường có một số triệu chứng như:

Trí nhớ suy giảm, hay quên, nhầm lẫn là hiện tượng thường gặp ở người cao tuổi, những biểu hiện này sẽ ngày càng nặng hơn, và dần dần người bệnh có thể mất hẳn trí nhớ.

Rối loạn ngôn ngữ: biểu hiện sớm, người bệnh khó tìm từ để biểu hiện ý tưởng của mình; khó phát âm, nói chậm, nói không trôi chảy sau đó mất dần khả năng ngôn ngữ.

Trầm cảm thường xuất hiện ở giai đoạn sớm nhưng lại không ổn định, chẳng hạn như có lúc người bệnh muốn tự sát rồi sau đó lại xuất hiện khoái cảm.

Các triệu chứng loạn thần như hoang tưởng bị hại, xuất hiện ảo giác như nhìn thấy các hình ảnh kỳ quái.

Một số bệnh nhân teo não ở giai đoạn nặng có thể không tự chăm sóc bản thân được, sinh hoạt cá nhân cũng cần có người khác trợ giúp. Những trường hợp teo não ở thể nặng như này sẽ tăng nguy cơ bị viêm phổi, viêm đường tiết niệu, nhiễm trùng,...

Điều trị

Tây y điều trị teo não nguyên phát như thế nào?

Hiện tại chưa có phương pháp cũng như loại thuốc đặc hiệu điều trị bệnh teo não nguyên phát ở người cao tuổi. Hiện nay các phương pháp điều trị chủ yếu mang tính hỗ trợ là chính. Bệnh nhân thường được chỉ định bổ sung các loại vitamin tổng hợp, nhất là vitamin B12 và một số loại khoáng chất giúp giảm tốc độ tiến triển của bệnh. Ngoài ra một số liệu pháp trị liệu tâm lý cũng được áp dụng để hạn chế việc suy giảm trí nhớ ở bệnh nhân teo não.

Đông y chữa teo não nguyên phát như thế nào?

Theo Trung Quốc danh phương toàn tâp dùng bài: "Hoàng kỳ quế chi ngũ vật thang" (Kim quĩ yếu lược)

Hoàng kỳ quế chi ngũ vật thang		Hoàng kỳ	12	Quế chi	9	Đại táo	4q
Thược dược	9	Sinh khương	12

Cách dùng. Sắc uống ngày 1 thang

Công dụng: ích khí ôn kinh, hòa dinh thông tý.

Ngày sắc uống 1 thang, uống liên tục từ 3-6 tháng trở lên.

Kết hợp xoa bóp, bấm huyệt, châm cứu.

Chăm sóc

Bệnh nhân teo não phát hiện ở giai đoạn sớm, vấn đề chăm sóc chủ yếu quan tâm tới việc cân bằng dinh dưỡng, bổ sung các loại vitamin, chăm đọc sách báo, nghe đài để hạn chế sự suy giảm trí nhớ.

Đối với bệnh nhân teo não phát hiện ở giai đoạn muộn, đã ảnh hưởng đến chức năng vận động thì cần chăm sóc chu đáo, tỷ mỉ

- Bảo đảm lưu thông hệ hô hấp (đỡ bệnh nhân ngồi dậy, vỗ lưng, hút và lau sạch đờm dãi nếu có).

- Phòng chống viêm đường tiết niệu (cho bệnh nhân uống đủ nước, vệ sinh sạch sẽ sau khi đi tiểu, bảo đảm vô trùng đối với các phương tiện đưa vào đường tiểu nếu phải đặt thông tiểu).

- Phòng chống loét điểm tỳ (nhất là ở các vùng kheo, lưng xương cùng, 2 bên hông, xoa bóp hàng ngày, tránh để tỳ nén quá lâu một chỗ, xoa bột tan vào những chỗ nguy cơ đe dọa loét khi phát hiện sớm)

- Cung cấp đủ dinh dưỡng bằng các đường tiêm truyền, đường tiêu hóa, thức ăn dễ tiêu, hạn chế chất béo và đường, chế độ ăn giàu vitamin và omega 3...

Phòng bệnh

Khám sức khỏe định kỳ, phát hiện và điều trị sớm các bệnh như: cao huyết áp, tiểu đường, mỡ mãu, xơ vữa động mạch. Vì những bệnh này là một trong những bệnh góp phần thúc đẩy tình trạng thiếu máu não cục bộ dẫn đến teo não.

Hạn chế căng thẳng, streess

Lao động trí não thường xuyên dưới những hình thức học tập như học ngoại ngữ hay nghiên cứu về ngôn ngữ, lịch sử, cây kiểng non bộ... là những hình thức rất tốt giúp não được hoạt động thường xuyên, làm chậm quá trình teo não.

Có chế độ sinh hoạt hợp lý: ngủ đủ giấc, không nên thức khuya

Có chế độ dinh dưỡng hợp lý: ăn uống đủ chất, tăng cường thực phẩm chứa vitamin B12, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, bia, rượu, đồ uống có ga, không hút thuốc lá,...

Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao: chạy bộ, đi bộ, leo cầu thang, đạp xe đạp, dưỡng sinh hay yoga phù hợp với lứa tuổi, giúp lưu thông máu, các dưỡng chất tới não một cách tốt hơn, giúp mô não khỏe mạnh tăng cường khả năng chống lại bệnh tật./