Đối với trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh, cơ thể và nhận thức đều chưa hoàn thiện vì thế trong chẩn đoán và điều trị nhìn chung có nhiều điểm khác với người lớn và có nhiều khó khăn hơn do trẻ chưa biết hợp tác. Vì vậy đối với trẻ nhỏ, vọng chẩn luôn được ưu tiên hàng đầu trong chẩn đoán do tính chính xác và thao tác dễ thực hiện nhất.
Phàm xem bệnh trẻ nhỏ, trước là xem hình sắc, sau mới xem mạch. Cái sắc khí của bộ mặt nhìn chung 5 chỗ đều xanh là cái kinh không tan, muốn phát thành chứng phong. Cả 5 chỗ đều đỏ làm Đàm tích hỏa thịnh, hồi hộp, sợ hãi không yên, dễ ỉa, dễ mửa, 5 chỗ đều đen là tạng phủ muốn tuyệt bệnh nguy!
Mặt xanh, mắt xanh là bệnh Can.
Mặt đỏ là bệnh Tâm.
Mặt vàng là bệnh Tỳ.
Mặt trắng là bệnh Phế.
Mặt đen là bệnh Thận.
Trước hết là phân tích bệnh ở 5 tạng có cái nào là chủ, là thứ, biểu lý, hư thực.
- Bệnh Can chủ phong: Thực thì mắt trợn ngược, gào to, cổ gáy cứng và buồn bằn. Hư thì cắn răng, thở mạch, hơi nóng là do ngoại sinh, hơi ấm là do nội sinh.
-Bệnh Tâm chủ kinh: Thực thì nên kêu khóc, phát sốt, uống nước mà run rẩy chân tay đong đưa, hư thì khó nằm, sợ hãi không yên.
-Bệnh Tỳ chủ khốn: Thực thì khó ngủ, mình sốt, không nghĩ đến ăn, bú. Hư thì ỉa, nửa sinh phong.
-Bệnh Phế chủ suyễn: Thực thì suyễn loạn, suyễn thúc, có uống hoặc không uống nước. Hư thì nghẹn khí, dãi, ra khí ngắn, thở suyễn.
-Bệnh thận chủ hư: Không có thực. Mắt không trong sáng, bị mờ chân tay xương xẩu nặng nề, dậu chẩn, chìm đen.
Các chứng kể trên còn phải phân biệt tình huống hư thực. Giá như bệnh Phế lại thấy chứng Can, răng cắn chặt mà hay hà hơi ra là dễ chừa, vì Can hư không thể thắng Phế được.
Nếu mà mắt trợn ngược gào khóc to, gáy cứng, vật vã thì khó chữa. Cái bệnh Phế lâu ngày thì hư lạnh, can cường thực mà thắng phó. Xem bệnh hư, thực: Hư thì bổ ở mẹ, thực thì tả ở con.
Còn về xem màu sắc:
-Trong mắt đỏ là tâm thực nhiệt.
-Màu hồng nhạt là hư chi thoát.
-Xanh là gan nhiệt, màu nhạt ở nông là hư.
-Vàng là Tỳ nhiệt thoát đi đâu.
- Trắng mà đục là Phế nhiệt xâu tới.
-Mắt không sáng sủa quyết là Thận hư.
-Trẻ em nhân trung màu xanh, phần nhiều nhân quả là đứa trẻ sống ; nếu màu nhân trung là đó sẫm, đúng là tích thực làm bĩ. Nhân Trung hiện ra sắc vàng, là tích sữa chi nuôi dạ dày mà thành.
-Thấy góc Long (bên trái) nổ gân xanh (Tĩnh mạch), đều do 4 chân có kinh.
-Nếu thấy góc Hổ (bên phải) màu đen, hình như nước vòng vèo, màu đỏ trên ấn đường, đó là người sẽ lên cơn kinh.
-Giữa 2 mày mà màu đỏ, đen, đỏ sẫm thì cần cấp cứu không chần chừ. Đỏ tươi dưới lông mày rõ ràng chết không sống được.
Ngoài ra còn có thể dựa vào bộ vị trên mặt mà chẩn đoán bệnh của trẻ cho chính xác
Chứng trên mặt trán là Tâm.
Mũi là Tỳ Thổ đúng là phần.
Má trái là Can, má phải Phế.
Thừa Tương thuộc Thận dưới môi dưới.
Dưới lông mày là Phong Trì
(Bài ca về bộ vị Mệnh Môn)
Trung đỉnh và thiên đỉnh.
Tư không và Ấn Đường.
Góc trán vuông chỗ rộng.
Có bệnh định còn, không (Mắt).
Xanh đen kinh phong ác.
Mình đều sáng tươi dịu.
Không thể lõm và hao.
Môi đen thật khó trị
Rất xanh cần lo gấp.
Môi xanh cũng thương nặng.
Đỏ là đất Mệnh Môn.
Thầy thuốc khéo so tính.
Mặt và mắt mà: Xanh là bệnh ở gan, đỏ bệnh tim, vàng bệnh tỳ, trắng bệnh phế, đen bệnh thận.
- Thóp thở gân chữ bát (八) là rất bình thường.
- Ở ngón tay gân suất Tam Quan: Mệnh tất vong.
+ Mới vào sơ quan là bệnh có thể tiến thoái.
+ Cùng liền thứ bộ cũng hại đâu đó, gân đó chỉ do cách thực gân xanh đúng bị thương Thủy, Phong, gân liền ngón cái là âm chướng gân nếu sinh hóa định chẳng lành (Trong đó có vạ Tủy cân).
+ Gân như cái kim đẻ lệch: Chủ thổ tả (Cân đới Huyền Châm).
+ Cân ngoái văn mệnh khó dương. Tứ chi: Đàm nhiều. Bụng trướng, nôn mửa là do ăn sữa mà bị thương.
+ Miệng cá tiếng quạ kiêm khí cấp.
Chó cắn hại người tự kinh trướng.
Mọi chứng phong kinh nên đẩy sớm.
Nếu như đẩy chậm, mạng phải mất.
Thần tiên lưu lại phép rất kỳ.
Hậu học nên hiệu cho mạnh nhất.
Phàm xem cái gân trên cầu Mũi.
Thẳng tới thiên tâm, sợ nhất đời!
Khi mới sinh, ở Nhất Quan có Trắng, đề phòng cẩn thận 3 buổi chiều, Ở Nhị Quan có trắng, đề phòng cẩn thận trong 5 ngày, ở Tam Quan có trắng đê phòng ngoài 1 năm.
Phàm gân ở trên cung Khảm là chết ngay, ở dưới cung Khảm là 3 năm. Nhưng lại còn gân theo bản sắc 4 mùa, tuy có nhưng vô hại: Xanh là Phong, Trắng là Thủy, Hồng là Nhiệt, Đỏ tươi là sữa ăn gây thương.
Phàm cấp mãn kinh muốn nguy, không nói được, trước cứu Tam Âm Giao, nhì là Nê Hoàn, ba là Giáp Xa, bốn là Thiếu Thương, năm là Thiếu Hải. Xem bệnh trạng to, nhỏ, hoặc dùng 3 mồi, 5 mồi, 1 mồi, có khi đến 77 mồi, phân Nam, Nữ, tả hữu có 10 khỏi 10, như cấp tính, Thiên điếu kinh. Bấm gân xanh ở trên tay rèn (Đoàn: ) trên và dưới rốn, bấm ở 2 tai, lại bấm ở huyệt Tổng Tâm.
- Nội điều kinh, bấm Thiên Tân huyệt.
- Nam kinh bất tỉnh nhân sự cũng bấm huyệt Tổng Tâm.
- Cấp kinh như chết bấm gân 2 tay.
- Mắt nhắm tả Đồng Tử Liêu.
- Hàm răng cứng, tả Giáp Xa.
- Miệng mắt cùng nhắm, tả Nhinh Hương.
Số phép kể trên lấy ngón tay thay kim là phép thần vậy. Cũng phải chia bổ tả.
Để được tư vấn về bệnh và cách điều trị bạn vui lòng gọi: 18006834 (miễn cước gọi).
Theo Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn
Thông tin trên Website :www.thaythuoccuaban.comchỉ có tính chất tham khảo. Người xem không được dựa vào để tự chữa bệnh.
Lương y Nguyễn Hữu Toàn . Địa chỉ: Số 482 lô 22C Đường Lê Hồng Phong, Đông Khê, Ngô Quyền, Hải Phòng. GP : 197GCN HNY SYTH