Viêm màng xương

Đại cương

Màng xương là gì?

Màng xương là màng liên kết bao quanh xương, màng xương thường không được nhìn thấy trên phim X- quang mà chỉ được phát hiện qua siêu âm hoặc chụp cộng hưởng từ.

Cấu tạo lớp màng xương: gồm 2 lớp bao bọc bên ngoài xương và bao bọc tủy xương ở bên trong. Lớp ngoài cấu tạo từ các sợi mô liên kết chắc chắn tạo thành 1 lớp mỏng bao bên ngoài và dính chặt vào xương. Lớp trong gồm nhiều tế bào sinh xương giúp xương phát triển to và dài ra, lớp màng này có các mạch máu nuôi dưỡng. Màng xương giúp xương phát triển về bề ngang. Xương to ra về chiều nhang là nhờ các tế bào màng xương phân chia tạo ra tế bào mới, tế bào cũ sẽ được đẩy vào trong để hóa xương.

Viêm màng xương là gì?

Viêm màng xương: là tình trạng viêm đến phần màng của xương chưa lan đến phần tủy xương thường do nguyên nhân chấn thương, hoặc vi khuẩn đi theo đường máu từ một ổ viêm nhiễm nào đó trong cơ thể.

Nguyên nhân

Viêm màng xương thường do 3 nguyên nhân chính dưới đây gây ra:

- Do cơ thể bị chấn thương, vi khuẩn qua đường vết thương tác động trực tiếp vào vết thương đặc biệt là các vết thương gẫy xương hở.

- Do có ổ viêm ở phần mềm gần xương sau đó lan vào (sâu răng hay viêm màng xương hàm, viêm tủy xương lan ra màng xương).

- Viêm nhiễm do vi khuẩn. Vi khuẩn đi theo đường máu có thể từ một ổ nhiễm khuẩn nào dó trong cơ thể như viêm bể thận thận, lao, viêm màng xương trong bệnh thương hàn .

Biến chứng

Viêm màng xương nếu không được điều trị sớm sẽ có thể gây những biến chứng nguy hiểm như:

- Viêm mủ cấp .

Viêm tạo nên một ổ mủ nằm sát với xương. Nếu mủ không đục lỗ rò qua màng xương để thoát ra ngoài thì mủ sẽ chuyển qua các ống Havers mà vào tủy xương gây viêm xương tủy.

- Viêm kéo dài .

Do viêm cấp điều tri không dứt điểm, viêm sẽ âm ỉ kéo dài làm tổn thương ở xương và gây tiêu xương. Một tổ chức liên kết non sẽ được thay thế vào đó. Tổ chức này sẽ nhanh chóng cốt hóa làm cho mặt xương sù sì tạo thành nhưng khối xương mới nham nhở.

Điều trị

Tùy theo nguyên nhân gây bệnh mà có phương pháp điều trị phù hợp. Nếu viêm màng xương do nhiễm trùng cần loại bỏ nhiễm trùng, nếu viêm màng xương do vi khuẩn cần điều trị tiêu diệt vi khuẩn,... Bên cạnh đó sẽ kết hợp các biện pháp hỗ trợ tăng cường nhằm ngăn chặn bệnh chuyển sang giai đoạn mãn tính.

Điều trị viêm màng xương do loét da: Khi có áp-xe dưới màng xương hoặc phần mềm phải xẻ dẫn lưu mủ. Cắt bỏ hết sẹo xơ chai, trên bề mặt xương viêm, vá da.

Bên cạnh việc điều trị bằng thuốc cần kết hợp với một số yếu tố:

- Nghỉ ngơi hợp lý, nếu cần thiết cần nằm bất động để giảm áp lực lên xương.

Đông y điều trị viêm màng xương

Theo Trung Quốc danh phương toàn tâp dùng bài:" Dương hòa thang" (Ngoại khoa chứng trị toàn sinh tập)

Dương hòa thang		Thục địa	30	Nhục quế	3	Ma hoàng	2
Lộc giác giao	9	Bạch gới tử	6	Khương thán	2	Sinh cam thảo	3

Sắc uống ngày 1 thang

Công hiệu. Ôn dương bổ huyết, tán hàn thông trệ

Ai có nguy cơ bị viêm màng xương?

Những người dưới đây sẽ có nguy cơ bị viêm màng xương

- Người có tiền sử chấn thương xương mà vết thương hở.

- Viêm nhiễm tại các cơ quan dẫn đến vi khuẩn đi theo đường máu đến xương khớp đặc biệt nhiễm liên cầu beta tan huyết

- Người phải thường xuyên lao động nặng, gắng sức, hoạt động thể thao: vận động viên marathon và bóng đá.

- Người mắc bệnh béo phì

- Người bị viêm khớp dạng thấp, gout, bệnh Paget xương , hoặc viêm khớp nhiễm khuẩn

- Phụ nữ sau mãn kinh

Phòng bệnh

Cách tốt nhất để phòng bệnh viêm màng xương là:

- Nên dành thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe sau khi lao động, làm việc nặng.

- Giữ cân nặng hợp lý

- Nếu không may có nhiễm trùng trên cơ thể cần điều trị triệt để.

- Nếu tập thể dục cần khởi động kỹ trước khi tập luyện.

Theo Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn