Viêm củng mạc

Khái niệm

Củng mạc là gì?

Củng mạc chính là phần màu trắng của mắt, được tạo thành từ nhiều lớp bang xơ dày đan chéo nhau một cách chắc chắn, là lớp ngoài cùng có tác dụng bảo vệ mắt. Củng mạc chiếm 4/5 sau nhãn cầu. (Xem hình ảnh vị trí củng mạc dưới đây)

Viêm củng mạc là gì?

Viêm củng mạc là một tình trạng viêm nặng đặc trưng bởi phù và thâm nhiễm tế bào viêm của củng mạc dẫn đến tình trạng củng mạc đỏ và gây đau đớn khó chịu cho người bệnh.

Viêm củng mạc thường gặp ở độ tuổi từ 40-60 tuổi, nữ bị viêm củng mạc nhiều hơn nam giới.

Phân loại

Viêm củng mạc thường gặp ở 2 loại:

Viêm củng mạc trước (>90%): viêm củng mạc trước lại có thể chia ra theo biểu hiện lâm sàng thành viêm không hoại tử là viêm dạng nốt và viêm có hoại tử là hình thái viêm toả lan.

Viêm củng mạc sau: ít gặp hơn nhiều, cơn đau thường ít dữ dội hơn

Nguyên nhân viêm củng mạc

Cho tới hiện nay nguyên nhân chính dẫn tới viêm củng mạc vẫn chưa được xác định cụ thể, tuy nhiên, nhiều chuyên gia về nhãn khoa cho rằng: viêm củng mạc có liên quan tới một số bệnh tự miễn như: viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ, bì hóa toàn thân, hội chứng Sjogren, bệnh u hạt wengener,.. Cơ chế gây bệnh là do hệ miễn dịch tấn công nhầm mục tiêu (lẽ ra chỉ tấn công các tế bào lạ thì lại tấn công cả các tế bào củng mạc).

Viêm củng mạc cũng có thể do nhiễm trùng mắt, chấn thương mắt, nấm hoặc ký sinh trùng.

Cũng có một số chuyên gia cho rằng viêm củng mạc có liên quan tới yếu tố di truyền (do bệnh viêm củng mạc thường gặp ở nữ)

Triệu chứng viêm củng mạc

Tùy theo loại viêm củng mạc và tùy theo giai đoạn bệnh mà biểu hiện triệu chứng sẽ khác nhau. Nhưng thông thường bệnh nhân viêm củng mạc sẽ có một số triệu chứng dưới đây:

Người bệnh bị viêm củng mạc thường có biểu hiện đau nhức, đau nhiều, sâu và những cơn đau này thường không đáp ứng nhiều với thuốc giảm đau. Cơn đau xuất phát từ mắt lan ra vùng trán, gò má, và cả xoang. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc kịch phát. Bệnh nhân viêm củng mạc thường đau nhiều về đêm.

Đau, chảy nước mắt, có thể sợ ánh sáng, nhìn mờ, mạch máu cương tu và phù khóe mắt khu trú hay lan toả

Hạt gồ lên dưới khóe mắt, tân mạch xung quanh, rất đau

Trường hợp củng mạc viêm nặng có thể dẫn tới co thắt cơ vòng mống mắt dẫn tới co đồng tử hoặc tình trạng cận thị tạm thời.

Biến chứng

Viêm củng mạc nếu không điều trị sớm có thể dẫn tới biến chứng khác về mắt như: mỏng giác mạc chu biên, loét giác mạc chu biên, viêm giác mạc, thủng giác mạc...

Trường hợp viêm củng mạc ở giai đoạn muộn có thể gây bệnh viêm màng bồ đào, bệnh glocom

Điều trị

Phương pháp tây y điều trị viêm củng mạc

Điều trị nội khoa bằng thuốc áp dụng với hầu hết các trường hợp viêm củng mạc. Bệnh nhân viêm củng mạc không hoại tử thường chỉ dùng thuốc chống viêm non steroid tại chỗ hoặc toàn thân. Viêm củng mạc có hoại tử kèm viêm tấy và viêm củng mạc phía sau thường sử dụng corticoid toàn thân hạn chế đau nhức. Nếu với corticoid không có hiệu quả có thể phải chuyển sang dùng ức chế miễn dịch mạnh hơn.

Điều trị ngoại khoa: (ít được sử dụng do nhiều biến chứng, và tìm được vật liệu thay thế củng mạc thích hợp) Phẫu thuật thay củng mạc chỉ áp dụng trong trường hợp viêm củng mạc nặng gây biến chứng thủng giác mạc.

Đông y điều trị viêm củng mạc

Theo Trung Quốc danh phương toàn tâp dùng bài: " Phức phương đan sâm phiến" ( Thượng hải trung thành dược lâm sàng thực dụng thủ sách.)

Phức phương đan sâm phiến		Đan sâm		Tam thất		Băng phiến

Các vị trên làm viên nén mỗi ngày uống 3 viên. Mỗi ngày 3 lần

Công hiệu: hoạt huyết khứ ứ, khai khiếu chỉ thống.

Theo: Theo Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn

Viêm củng mạc

Khái niệm

Củng mạc là gì?