Nấm miệng (Oral Thrush)

Khái niệm

Nấm miệng là tình trạng nấm xâm nhiễm vùng niêm mạc miệng, lưỡi, họng, và thực quản. Loại nấm thường gặp là nấm candida albicans. Quan sát bằng mắt thường có thể thấy trên bề mặt của lưỡi, họng, khoang miệng... xuất hiện những mảng rêu trắng bám dai và chắc, nếu bạn cố gắng cạo nó ra có thể khiến lưỡi đau rát và thậm chí chảy máu. Nấm miệng có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn, thường gặp nhiều ở trẻ sơ sinh còn bú sữa và người già. Mặc dù là bệnh lành tính nhưng lại gây khó chịu cho người bệnh, ảnh hưởng tới vấn đề ăn uống, sinh hoạt, làm giảm khả năng ngon miệng, khó khăn khi nhai nuốt thức ăn và gây sụt cân, suy nhược cơ thể.

Dấu hiệu nào cho thấy bạn bị nấm miệng?

Nấm miệng có thể dễ dàng phát hiện bởi những triệu chứng của bệnh lá khá rõ ràng. Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp khi bị nấm miệng:

- Trên lưỡi, niêm mạc má, đôi khi trên vòm miệng, nướu răng và amidan có xuất hiện tổn thương màu trắng kem có hình dáng giống như miếng pho mát.

- Nếu nạo lưỡi hoặc cọ xát mạnh vào những mảng bảm máu trắng có thể gây chảy máu.

- Khóe miệng nứt và đỏ (đặc biệt là ở những người đeo răng giả).

- Người bị nấm miệng cảm thấy đau nhức, miệng đỏ, gặp khó khăn trong vấn đề nhai, nuốt. (Xảy ra khi bệnh chuyển sang giai đoạn nặng, các tổn thương có thể lan xuống thực quản – một ống cơ dài nối giữa họng và dạ dày (nấm thực quản).

- Vị giác bị thay đổi, hoặc mất vị giác.

Nguyên nhân gây nấm miệng là gì?

Nấm miệng thường xuất hiện ở những người có hệ miễn dịch suy yếu (cơ chế bảo vệ không còn hiệu quả), khiến có các loại nấm vốn tồn tại sẵn trong cơ thể có cơ hội hoạt động mạnh mẽ, làm mất sự cân bằng tự nhiên của vi sinh vật trong cơ thể. Những người bị ung thư, bị tiểu đường, HIV, bị nhiễm nấm âm đạo là những người dễ bị nấm miệng hơn so với những đối tượng khác.

Đeo răng giả (thường gặp ở người lớn tuổi)

Vệ sinh răng miệng kém (hay gặp ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ)

Hút thuốc lá

Miệng thường xuyên bị khô (tiết nước bọt ít) - có thể do tác dụng phụ của một số loại thuốc, hoặc do bệnh lý.

Do tác dụng phụ của một số loại thuốc như: corticosteroid trong điều trị hen suyễn, thuốc điều trị ung thư, hoặc sử dụng kháng sinh liều cao dài ngày.

Chẩn đoán

Nấm miệng hoàn toàn có thể chẩn đoán thông qua khám lâm sàng (bởi dấu hiệu nhận biết khá rõ).

Trường hợp muốn kiểm tra xem nấm đã lan xuống thực quản hay chưa cần thêm 1 số xét nghiệm cận lâm sàng như: ngoáy họng, nội soi thực quản, chụp X-quang thực quản.

Điều trị nấm miệng như thế nào?

Điều trị tây y

Điều trị nội khoa tại chỗ: Nấm miệng thông thường có thể dễ dàng điều trị khỏi bằng các loại thuốc kháng nấm tại chỗ. Các thuốc này thường ở dạng gel hoặc chất lỏng bôi trực tiếp vào bên trong miệng (thuốc bôi), đôi khi ở dạng viên nén hoặc viên nang. Trong đó, nystatin là thuốc hay được dùng để điều trị nấm miệng tại chỗ. Bên cạnh đó, miconazole dạng gel cũng thường được sử dụng.

Điều trị nội khoa toàn thân: Trong trường hợp nặng mới phải dùng thuốc kháng nấm toàn thân. (trường hợp này ít gặp) - Thuốc này thường được sử dụng dưới dạng viên uống.

Điều trị đông y

Nấm miệng thường do độ PH trong khoang miệng của người bệnh cao khiến các vi khuẩn Candida Albicans có cơ hội bùng phát. Do đó chỉ cần tạo môi trường axit trong khoang miệng là có thể giúp tiêu diệt vi khuẩn nấm. Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn đã điều chế ra loại nước súc miệng (thành phần là các loại thảo dược được chưng cất, ngâm với rượu trắng lâu năm). Bệnh nhân bị nấm miệng chỉ cần sử dụng nước súc miệng này ngày 3-5 lần trong vòng 1 tuần liên tiếp là có hiệu quả. Ngoài tác dụng trị nấm miệng, nước súc miệng còn có tác dụng chữa sâu răng, hôi miệng, làm chắc răng. Giá bán 50.000đ/ lọ 500ml. (Đường dây hỗ trợ đặt mua hàng: 18006834 - miễn phí cước gọi).

Phòng bệnh

Nấm miệng có thể phòng ngừa được nếu người bệnh thường xuyên tuân thủ những lời khuyên dưới đây:

- Giữ gìn vệ sinh răng miệng sạch sẽ: đánh răng ít nhất 2 lần/1 ngày, dùng chỉ nha khoa. Thường xuyên xúc miệng bằng dung dịch muối loãng hoặc nước sát khuẩn chuyên dùng vệ sinh răng miệng.

- Không hút thuốc lá

- Nếu phải sử dụng các loại thuốc có chứa corticosteroid thì sau khi sử dụng thuốc nên súc miệng bằng nước luôn.

- Đối với người phải sử dụng răng giả thì nên vệ sinh răng giả theo hướng dẫn.

- Nên ăn các loại sữa chua có bổ sung lợi khuẩn Lactobacillus acidophilus hoặc Bifidobacterium để giúp bổ sung các lợi khuẩn có lợi cho cơ thể.

- Người có bệnh HIV, tiểu đường, nói riêng và mọi người nói chung nên có chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý để nâng cao sức đề kháng, tăng cường hệ miễn dịch.

- Trường hợp có nhiễm nấm âm đạo nên điều trị dứt điểm.

- Đối với trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ cần thường xuyên vệ sinh răng miệng, tưa lưỡi cho bé sạch sẽ.

Theo Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn