Loạn trương lực cơ là một dạng bệnh lý rối loạn vận động do nguyên nhân thần kinh làm mất đi sự điều hòa phối hợp giữa não bộ và tủy sống, từ đó dẫn đến sự co thắt cơ không kiểm soát (rối loạn vận động hoặc cử động tự ý). Sự co cơ có thể xảy ra liên tục, lặp đi lặp lại, và có thể xảy ra ở bất kỳ bộ phận nào của cơ thể. Các cơn co thắt cơ có thể từ nhẹ đến nặng. Chúng có thể gây đau đớn và run, làm cản trở thực hiện các công việc hằng ngày. Ngoài cử động bất thường, trầm cảm và lo lắng cũng là triệu chứng phổ biến của tình trạng này.
Loạn trương lực cơ được chia thành 3 nhóm dựa trên 3 tiêu chí: Độ tuổi mắc bệnh, vị trí bị bệnh, nguyên nhân gây bệnh.
0 – 12 tuổi: giai đoạn niên thiếu.
12 – 20 tuổi: giai đoạn thanh niên.
trên 20 tuổi: giai đoạn trưởng thành.
Tuổi khởi phát càng lớn thì mức độ lan rộng của bệnh càng nhỏ và ngược lại.
Loạn trương lực cơ cục bộ: Chỉ ảnh hưởng đến một vùng duy nhất trên cơ thể ví dụ như mắt, hoặc chân tay,...
Loạn trương lực cơ một đoạn: Hai hay nhiều khu vực tiếp giáp của cơ thể chịu ảnh hưởng.
Loạn trương lực cơ toàn thể: Ảnh hưởng đến một vùng cơ thể và liên quan đến ít nhất một thân trục, một chân.
Loạn trương lực cơ nguyên phát: Thường không xuất hiện triệu chứng bất thường nào về thần kinh, xét nghiệm hay hình ảnh. Bệnh thường không có tư thế cố định và thường tiến triển từ từ. Đôi khi vùng loạn trương lực cơ lâu ngày có thể có hiện tượng co rút.
Loạn trương lực cơ thứ phát: thường có liên quan tới 1 bệnh nhất định như: đột quỵ, ngạt chu sinh, u não, viêm não, Parkinson, hoặc đôi khi do chấn thương,.... Loạn trương cơ thứ phát thường có các dấu hiệu thần kinh khác như mất thăng bằng, yếu cơ, co cứng, mắt cử động bất thường, suy giảm nhận thức, co giật,...
Giật cơ mi mắt (Blepharospasm) là rối loạn trương lực cơ ở mắt. Nó bắt đầu với tình trạng nháy mắt không tự chủ. Ban đầu, chỉ một mắt bị ảnh hưởng, sau đó là cả hai mắt. Co thắt có thể khiến mắt nhắm lại tạm thời hoặc vĩnh viễn. Thị lực có thể vẫn bình thường. Điều này có thể khiến người bệnh bị mù chức năng vĩnh viễn.
Loạn trương lực cơ cổ (Cervical dystonia) là loại phổ biến nhất, ảnh hưởng đến các cơ vùng cổ. Đầu người bệnh bị vẹo, xoay sang bên và có thể bị kéo ra trước hoặc ra sau.
Loạn trương lực cơ vùng sọ (Cranial dystonia) ảnh hưởng đến các cơ vùng đầu, mặt, cổ.
Loạn trương lực cơ lưỡi miệng hàm (Oromandibular dystonia) gây ra co thắt ở hàm, môi và lưỡi. Tình trạng này gây khó khăn cho việc nuốt và nói.
Loạn trương lực cơ thanh quản (laryngeal dystonia) ảnh hưởng đến dây thanh âm, gây khó khăn khi phát âm và nói.
Loạn trương lực cơ “nhà văn” (Writer’s cramp) chỉ xảy ra trong khi viết. Nó ảnh hưởng đến các cơ vùng bàn tay và cẳng tay.
Loạn trương lực cơ thân mình gây vặn xoắn thân mình.
Loạn trương lực cơ thành bụng gây co thắt liên tục, không tự chủ, đau quặn thành bụng.
Mất trương lực cơ (loạn trương lực cơ) có thể tiến triển từ nhẹ tới nặng, ảnh hưởng từ 1 bộ phận tới toàn bộ cơ thể. Tùy vào giai đoạn bệnh, tùy thời kỳ phát bệnh mà sẽ có những biểu hiện triệu chứng khác nhau. Nếu các triệu chứng xảy ra trong thời thơ ấu, chúng thường xuất hiện đầu tiên ở bàn chân hoặc bàn tay, sau đó nhanh chóng tiến triển đến phần còn lại của cơ thể.Thông thường người bệnh sẽ có một số biểu hiện như sau:
- Chuột rút ở chân
- Giật không tự chủ ở cổ
- Nháy mắt không kiểm soát
- Khó nói
Nếu thấy cơ thể có các dấu hiệu dưới đây, bạn nên đi khám
- Nhận thấy cơ thể có những tư thế bất thường
- Xuất hiện tình trạng co thắt cơ không tự chủ thường xuyên dẫn đến vặn xoắn và các cử động lặp lại nhiều lần như: mắt bị co giật, hoặc co giật không tự chủ,...
- Khi căng thẳng hoặc mệt mỏi các triệu chứng có thể diễn tiến nặng hơn.
Hầu hết các trường hợp không có nguyên nhân rõ ràng. Chúng dường như liên quan đến các vấn đề trong hạch nền (vùng não bộ chịu trách nhiệm khởi đầu cho việc co cơ) của não. Vấn đề này liên quan đến cách dẫn truyền của các tế bào thần kinh. Loạn trương lực cơ là do sự phá hủy các tế bào ở hạch nền. Nguyên nhân gây ra sự phá hủy này là do:
- Bệnh Parkinson.- Huntington.
- Bệnh Wilson.
- Chấn thương sọ não.
- Chấn thương khi sinh.
- Đột quỵ.
- U não hoặc rối loạn phát triển ở một số người bị ung thư (hội chứng cận ung).
- Thiếu oxy hoặc ngộ độc khí CO.
- Các bệnh nhiễm trùng, như lao hoặc viêm não.
- Do cơ thể phản ứng với một số loại thuốc hoặc ngộ độc kim loại nặng.
Loạn trương lực cơ cũng có thể là vô căn hoặc do di truyền đột biến từ cha mẹ.
Tùy thuộc vào loại rối loạn mà các biến chứng có thể bao gồm:
Khuyết tật về thể chất ảnh hưởng đến các hoạt động hằng ngày.
Khó nhìn khi loạn trương lực cơ mi mắt.
Khó khăn khi cử động hàm, nuốt hoặc nói.
Đau và mệt mỏi, do sự co thắt liên tục của cơ bắp.
Trầm cảm, lo lắng.
Khám lâm sàng, hỏi tiền sử bệnh, kết hợp với các xét nghiệm cận lâm sàng hỗ trợ để chẩn đoán nhữn nguyên nhân liên quan đến bệnh cũng có thể được đề nghị.
Xét nghiệm máu hoặc nước tiểu. Những xét nghiệm này có thể tiết lộ dấu hiệu của độc tố hoặc các bất thường khác.
Chụp MRI hoặc CT: có thể xác định những bất thường trong não như u, tổn thương não do đột quỵ.
Điện cơ (EMG): thử nghiệm này đo hoạt động điện trong cơ.
Hiện nay, loạn trương lực cơ vẫn chưa có phương pháp điều trị dứt điểm mà chỉ có thể hạn chế diễn tiến bệnh đồng thời làm giảm bớt các triệu chứng của bệnh. Các phương pháp điều trị loạn trương lực cơ được áp dụng bao gồm:
Thuốc uống: Tùy thuộc vào tình trạng bệnh của từng người mà bác sĩ có thể kê một số loại thuốc như: levodopa, baclofen, thuốc đồng vận dopamin, trihexyphenidyl và clonazepam.
Tiêm độc tố botulinum toxin tại vị trí bị loạn trương lực cơ.
Can thiệp phẫu thuật: Được chỉ định đối với các trường hợp bệnh nặng.
Bên cạnh đó, vật lý trị liệu chức năng cũng có thể được áp dụng để bổ trợ cho quá trình điều trị bệnh.
Theo Trung Quốc danh phương toàn tâp dùng bài: "Hồ tiềm hoàn"
| Hổ tiềm hoàn | Qui bản | 16 | Hoàng bá | 50 | Tri mẫu | 8 | |
| HC | 4 | Thục địa | 8 | Bạch thược | 8 | Tỏa dương | 6 |
| Trần bì | 8 | ||||||
Sắc uống ngày 1 thang
Chủ trị: Can thận bất túc, gân xương mềm yếu
Theo Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn
Thông tin trên Website :www.thaythuoccuaban.comchỉ có tính chất tham khảo. Người xem không được dựa vào để tự chữa bệnh.
Lương y Nguyễn Hữu Toàn . Địa chỉ: Số 482 lô 22C Đường Lê Hồng Phong, Đông Khê, Ngô Quyền, Hải Phòng. GP : 197GCN HNY SYTH