Liệt ruột

Đại cương

Liệt ruột là gì?

Liệt ruột chính là tình trạng một phần ruột bị tê liệt tạm thời thường xảy ra sau phẫu thuật. Liệt ruột thường do tích tụ dịch và khí trong lòng ruột do thành bụng bị ức chế. Thông thường, liệt ruột có thể sẽ tự khỏi sau 2 – 3 ngày.

Liệt ruột là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn tới tắc ruột. Tắc ruột chỉ tình trạng sự chuyển động của ống tiêu hóa bị suy giảm do một lý do nào đó làm cho thức ăn, nước, hơi không thể đi xuống dưới làm tích tụ lại. Nếu không được điều trị kịp thời, tắc ruột sẽ gây thủng ruột, làm cho các vi khuẩn trong đường tiêu hóa lan tràn tới các cơ quan trong cơ thể gây nhiễm trùng, hoại tử, viêm phúc mạc gây nguy hiểm đến tính mạng, có nguy cơ tử vong cao. Tắc ruột sau mổ là nguyên nhân thường gặp nhất. Vì vậy cần theo dõi người bệnh sau phẫu thuật và có biện pháp điều trị kịp thời để đảm bảo an toàn cho người bệnh.

Nguyên nhân

Nguyên nhân chủ yếu gây liệt ruột thường xảy ra sau phẫu thuật ổ bụng như: phẫu thuật cắt sỏi mật, phẫu thuật cắt dạ dày, ...khi các cơ quan trong ổ bụng chưa được hồi phục một cách hoàn toàn.

Ngoải ra liệt ruột còn có thể do một số nguyên nhân khác như:

- Do viêm ổ bụng, viêm phúc mạc, tụ máu sau phúc mạc

- Do nhiễm khuẩn huyết

- Do rối loạn chuyển hóa

- Do chấn thương xương sườn, gãy cột sống.

Triệu chứng

Triệu chứng không rõ ràng và cụ thể, tuy nhiên người bị liệt ruột thường có một số biểu hiện như:

- Đau bụng nhẹ, đầy hơi, buồn nôn, táo bón.

- Bụng có trường hợp phình to, bụng căng ra, nhưng cũng có trường hợp bụng mềm không có triệu chứng

- Giảm hoặc mất nhu động ruột

Ai có nguy cơ bị liệt ruột?

Liệt ruột thường gặp ở những người phải trải qua phẫu thuật ổ bụng.

Chẩn đoán liệt ruột?

Bệnh liệt ruột được phát hiện thông qua khám lâm sàng, kết hợp với các kỹ thuật: chẩn đoán hình ảnh như Xquang, CT, siêu âm giúp xác định ruột có bị ứ khí hay dịch không đồng thời giúp xác định vị trí bị tắc để có biện pháp can thiệp kịp thời.

Xét nghiệm máu giúp đánh giá tình trạng nhiễm trùng, rối loạn chuyển hóa giúp đánh giá tổn thương và mức độ tổn thương của ruột qua đó giúp đánh giá tình trạng bệnh để có biện pháp xử lý kịp thời.

Điều trị bệnh liệt ruột như nào?

Thông thường, liệt ruột cơ năng sau mổ sẽ tự khỏi sau 2 – 3 ngày.

Trường hợp liệt ruột không tự khỏi được có thể áp dụng phương pháp: hút dịch dạ dày, đặt sonde trực tràng, điều chỉnh nước – điện giải, kích thích nhu động ruột giúp điều trị bệnh. Nếu sau khi thực hiện các biện pháp trên người bệnh vẫn không khỏi thì cần hội chẩn để tìm biện pháp điều trị phù hợp.

Đông y điều trị liệt ruột

Theo Trung Quốc danh phương toàn tâp dùng bài: "Hậu phác tam vật thang" (Cảnh nhạc toàn thư) " Đại thừa khí thang" ( Thương hàn luận)

Bài 1:

Hậu phác tam vật thang		Hậu phác	15	Đại hoàng	12	Chỉ thực	9

Cách dùng: Sắc uống ngày 1 thang

Công dụng: Hành khí trừ mãn, đạo trệ thông tiện.

Bài 2:

Đại thừa khí thang		Đại hoàng	12	Hậu phác	15	Chỉ thực	12
Mang tiêu	9