Hoại có nghĩa là hư hỏng, nát, không tốt. Thư là chỉ cái mụn ngầm ở trong thịt. Hoại thư là tình trạng khi các tế bào bị hoại tử chết đi, không gửi tín hiệu đến hệ thống miễn dịch của cơ thể mà còn tiết ra một số chất độc vào các mô và tế bào xung quanh đặc biệt là lysosome. Chất này giải phóng enzyme thủy phân làm phá hủy các bộ phận của tế bào tiếp xúc với nó, làm chết các tế bào này. Các tế bào này chết đi một số lượng lớn (theo phản ứng dây chuyền) gọi là hoại thư. Như vậy có thể hiểu hoại thư chính là biến chứng của hoại tử, là cấp độ nặng hơn của hoại tử mà đặc trưng bởi sự phân hủy các mô trong cơ thể.
Hoại thư thường gặp 2 loại chính là:
Hoại thư do thiếu máu cục bộ (hoại thư khô) thường do tắc động mạch hoặc tĩnh mạch.
Hoại thư do nhiễm trùng (hoại thư ướt) thường gặp ở trường hợp bị bỏng, hoặc do chấn thương bị dập nát bộ phận đó.
- Hoại thư nội: xảy ra bên trong cơ thể do lưu lượng máu bị chặn đến một cơ quan nội tạng, thì nó được gọi là hoại thư nội. Hoại thư nội hay gặp loại hoại thư ruột kết.
- Hoại thư sinh khí (sinh hơi): xảy ra khi nhiễm trùng phát triển sâu bên trong cơ thể, như cơ bắp hoặc cơ quan bị chấn thương. Ngoài ra các vi khuẩn gây ra hoại thư khí, còn được gọi là clostridia, chúng giải phóng các chất độc hoặc chất độc nguy hiểm tàn phá khắp cơ thể, cùng với khí có thể bị mắc kẹt trong mô cơ thể. Khi tình trạng này tiến triển, da có thể trở nên nhợt nhạt và xám, cũng như tạo ra âm thanh lách tách khi ấn vào, do khí trong mô. Loại này hiếm gặp nhưng nguy hiểm tới tính mạng có thể gây tử vong nếu không được điều trị.
- Hoại thư Fournier (loại này ít gặp): xảy ra là do nhiễm trùng ở vùng sinh dục. Hay gặp ở đàn ông. Và nếu nhiễm trùng xâm nhập vào máu, một tình trạng được gọi là nhiễm trùng huyết có thể xuất hiện, và đe dọa tính mạng.
Nguyên nhân chủ yếu gây hoại thư thường gặp là:
- Do thiếu máu cục bộ - nghĩa là máu không di chuyển tới nuôi các mô tế bào được. Thiếu máu cục bộ có thể xảy ra do tổn thương động mạch hoặc tĩnh mạch, và có thể là quá trình cấp tính hoặc mạn tính (hoặc kết hợp cả hai)
- Do nhiễm trùng, nhiễm khuẩn, nhiễm độc (ví dụ bị rắn cắn, bọ cạp cắn, kiến ba khoang cắn...),
- Do chấn thương: chấn thương do tai nạn bị dập nát toàn bộ phần cơ thể chấn thương, do bị bỏng,...
- Do biến chứng của bệnh tiểu đường, do bệnh ung thư, nhồi máu hoặc viêm tác động lên tế bào.
Đôi khi hoại thư có thể do các nguyên nhân trên kết hợp với nhau gây nên.
Hoại thư khô và hoại thư ướt sẽ có triệu chứng khác nhau.
- Da khô và co rút thay đổi màu từ xanh sang đen và cuối cùng bong ra.
- Da lạnh và tê.
- Đau có thể có hoặc không có.
- Sưng và đau tại vị trí nhiễm trùng.
- Thay đổi màu da từ đỏ sang nâu đến đen.
- Mụn nước hoặc vết loét tạo ra chất dịch có mùi hôi (mủ).
- Sốt và cảm thấy không khỏe.
- Một tiếng ồn phát ra từ khu vực bị ảnh hưởng khi nhấn vào.
- Chứng hoại thư nội thường gây đau ở vùng hoại thư. Ví dụ, một người bị hoại thư ruột thừa hoặc ruột kết sẽ bị đau bụng dữ dội ở vùng lân cận.
- Người bị tiểu đường
- Người bị xơ vữa động mạch
- Người bị bệnh thận, bệnh ung thư ác tính.
- Người bị chấn thương
- Người phải phẫu thuật ổ bụng mà vết thương bị nhiễm trùng
- Người bị liệt nằm một chỗ.
- Người có sức đề kháng kém, suy dinh dưỡng.
- Người thường xuyên hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, chất kích thích
Điều trị hoại thư bao gồm loại bỏ mô chết, điều trị và ngăn ngừa sự lây lan của nhiễm trùng, điều trị tình trạng khiến hoại thư phát triển. Tùy tình trạng hoại thư, vị trí hoại thư, loại hoại thư mà bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị thích hợp.
- Dùng kháng sinh tránh nhiễm trùng
- Phẫu thuật cắt bỏ mô hoại tử, mô chết, ngăn ngừa lây lan của nhiễm trùng.
- Trị liệu bằng con dòi. Con dòi được cung cấp để loại bỏ mô chết mà không cần phẫu thuật. Khi được sử dụng để điều trị hoại thư, con dòi từ ấu trùng ruồi (được nhân giống đặc biệt trong phòng thí nghiệm để chúng được vô trùng) được đặt trên vết thương, nơi chúng tiêu thụ mô chết và nhiễm trùng mà không gây hại cho mô khỏe mạnh. Ngoài ra chúng cũng giúp chống nhiễm trùng và tăng tốc độ chữa lành bằng cách giải phóng các chất diệt vi khuẩn.
- Liệu pháp oxy: Thường dùng trong trường hợp hoại thư ướt do tiểu đường hoặc bệnh động mạch ngoại biên.
Theo Trung Quốc danh phương toàn tâp dùng bài: "Tứ diệu dũng an thang" (Nghiệm phương tân biên)
| Tứ diệu dũng an thang | Kim ngân hoa | 90 | Huyền sâm | 90 | Cam thảo | 15 | |
Cách dùng: sắc nước uống.
Công hiệu: thanh nhiệt giải độc, hoạt huyết trị đau.
Bài thuốc này chủ yếu dùng uống bên trong.
Hiện tại Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn có phương thuốc bột gia truyền dùng để rắc bên ngoài (đối với trường hợp vết hoại thư, hoại tử xảy ra ở các bộ phận bên ngoài cơ thể như tứ chi, hông, ...
Thuốc có thể rắc trực tiếp trên vết thương sau khi đã vệ sinh sạch sẽ. Có thể dùng trong các trường hợp bị bỏng, bị hoại tử do biến chứng tiểu đường, do tai biến nằm liệt lâu ngày,...
Liên hệ đặt mua thuốc: Đường dây hỗ trợ: 18006834 - Miễn phí cước gọi!
Theo Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn
Thông tin trên Website :www.thaythuoccuaban.comchỉ có tính chất tham khảo. Người xem không được dựa vào để tự chữa bệnh.
Lương y Nguyễn Hữu Toàn . Địa chỉ: Số 482 lô 22C Đường Lê Hồng Phong, Đông Khê, Ngô Quyền, Hải Phòng. GP : 197GCN HNY SYTH