Cứng cơ

Đại cương

Co cứng cơ là hiện tượng các cơ đột ngột bị co cứng mà tạm thời không thể cử động 1 cách bình thường được. Đây là một rối loạn trương lực cơ do nguyên nhân tổn thương thần kinh trung ương đặc trực bởi sự tăng sức cản khi vận động của một đoạn chi cụ thể. Sự co cứng cơ thường diễn ra đột ngột không theo chủ ý, có thể xảy ra ở 1 cơ hoặc nhiều cơ của bạn. Co cứng cơ gây đau đớn, khó chịu và ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Một vài hiện tượng co cứng cơ thường gặp: chuột rút, ngáo cổ,...

Triệu chứng

Người bệnh thấy xuất hiện cơn đau đột ngột ở một bộ phận chi trên cơ thể. Cơn đau nhói, sờ vào thấy cứng, tạo thành cục dưới da. Có thể kèm theo hiện tượng giật và rung lắc ở vùng chi bị bệnh.

Nguyên nhân

- Vận động quá mức

- Thiếu nước

- Căng cơ khi chơi thể thao (không khởi động kỹ)

- Giữ nguyên 1 tư thế trong 1 thời gian dài

- Do bị phong hàn xâm nhập (điều hòa lạnh xả vào vùng gáy) - dễ bị co cơ vùng gáy (ngáo cổ)

- Một số trường hợp co cứng cơ không rõ nguyên nhân.

- Co cứng cơ do nguyên nhân bệnh lý:

+ Không cung cấp máu đầy đủ: Hẹp các động mạch đưa máu đến chân (xơ cứng động mạch ở các chi) có thể gây ra đau như kiểu chuột rút ở chân và bàn chân khi bạn đang tập thể dục. Những sự co cứng cơ này thường biến mất ngay sau khi bạn ngừng tập thể dục.

+ Co cứng cơ do tai biến mạch máu não

+ Co cứng cơ do chấn thương sọ não

+ Co cứng cơ do bị bại não

+ Chèn ép dây thần kinh: Chèn ép các dây thần kinh trong cột sống của bạn (hẹp ống sống thắt lưng) cũng có thể gây ra đau như kiểu chuột rút ở chân. Thường đi bộ càng nhiều, đau càng tăng. Đi bộ với tư thế hơi cong về phía trước- chẳng hạn như bạn vừa đi vừa đẩy giỏ hàng như khi đi siêu thị - có thể cải thiện hoặc trì hoãn sự xuất hiện các triệu chứng.

+ Thiếu các chất khoáng: Quá ít kali, canxi hoặc magiê trong chế độ ăn uống của bạn có thể góp phần gây co cứng cơ. Thường gặp ở phụ nữ mang thai. (Phụ nữ mang thai hay bị chuột rút)

+ Co cứng cơ do phản ứng phụ của một số loại thuốc lợi tiểu, tăng huyết áp.

Ai dễ bị co cứng cơ?

Theo các chuyên gia thì có một số đối tượng dễ bị co cứng cơ hơn so với những người khác. Đó là:

- Người lớn tuổi

- Vận động viên thường xuyên phải tập luyện quá sức, trong 1 thời gian dài, dưới thời tiết nóng bức.

- Phụ nữ mang thai

- Người có bệnh nền: tiểu đường, huyết áp, rối loạn thần kinh, bệnh gan hoặc tuyến giáp.

Hướng dẫn xử lý khi bị co cứng cơ

- Nếu hiện tượng co cứng cơ xảy ra khi đang vận động thì cần ngừng vận động, thả lỏng vùng cơ thể bị cơ cứng, xoa bóp nhẹ nhàng vùng bị co cứng.

- Nếu bị co cứng cơ ở cẳng chân, bạn nên nhẹ nhàng vươn duỗi cơ theo chiều đối ngược, kéo đầu ngón chân và bàn chân lên cao, hướng về phía đầu gối.

- Nếu bị co cứng cơ ở bắp đùi, bạn có thể nhờ người khác kéo thẳng chân ra, một tay nâng cao gót chân, tay kia ấn đầu gối xuống.

- Nếu bị co cứng cơ xương sườn, bạn cần hít thở sâu để thư giãn cơ hoành và cần xoa bóp nhẹ các bắp thịt xung quanh lồng ngực.

- Nếu bị co cứng ở vùng vai, gáy thì cần nhờ người khác hỗ trợ xoa bóp vùng vai gáy.

Lưu ý: Cần tới bác sĩ nếu hiện tượng co cứng cơ diễn ra thường xuyên, cơ bị suy yếu, có hiện tượng phù,...

Bài thuốc đông y chữa co cứng cơ

Theo Trung Quốc danh phương toàn tâp dùng bài: "Thược dược cam thảo thang" (Thương hàn luận)

Thược dược cam thảo thang		Bạch thược dược	2	Chích cao thảo	12

Sắc uống ngày 1 thang.

Công hiệu. toan cam hóa âm, hoãn cấp chỉ thống.

Kết hợp xoa bóp, bấm huyệt, chườm ngải thuốc để điều trị. Đặc biệt hiệu quả với trường hợp ngáo cổ.

Theo Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn